Translate this text / Traduci e texto aki:    

goed? Dan is het zaak, na te gaan, of voor
Uw zoon of dochter wel het juiste type … school is gekozen. Of waarop speciaal gelet moet worden, wil het volgend rapport beter worden. Het kost méér dan alleen studiegeld, indien Uw zoon of dochter niet mee kan op school; het kost ook zelfver- . trouwen en levensgeluk. Zekerheid ver- . schaft U een psychologisch-, psychotech- : graphologisch- en medisch onder
ie | nisch-, zoek op het
PSYCHOTECHNICUM
der
<
La
D , À AIK il
NN Í
NSI
Hi
Mm Totale kosten f 40—. he Rapport binnen ge dagen.
Restaurant Lans lause” ROTTERDAM
Mathenesserplein 31
Telef. 31764
Voor speciaal
Telefoon 84817 81576 86075
G. J. R. VAN DER GAAG & ZN
AMSTERDAM, Overtoom 87 |
Telefoon No, 112512
Depôt der meest bekende _
Stelt U belang in de verschijning van een Encyclopaedie,
_| volgens een geheel ‘nieuw systeem, waarbij vele bezwa\e ren, die tegen de van oudsher bekende encyclopaedie bestaan zijn opgeheven? Zoo ja, vraagt dan toezending, bij
… verschijning, van een. prospectus betreffende de E‚N.S.I. E,
de Boekhandel P. v. Ketel
G. J. VAN DRIMMELEN, L. v. Meerdervoort 198b_
geGravenhage, Telefoon 330481.
Me Greene Voor Orcausare
Achter St. Pieter 23-25 UTRECHT, Tel. 16484 en 12328
Bel Rijsttafel.
Café-Restaurant „WEST-EN D” |
A anbewelbeis W. Planje
Groenmarkt 27, Den Haag '
Drogerijen - Chemicaliën
Binnen- en buitenlandsche spécialités,
INS VAEANAE) WA A Edd ss eer SAE hdd
SR _per VLIEGTUIG, Uw Makelaar “Pe Zeven Provinciën Wereldpolis”
_ verschaft U is steeds geldig, met inbegrip van gaarne „het Molestrisico.
‚inlichtingen zeen vändaad een cliënt Morgen een vriend.
_— _AssurantieMaatschappij
ie Zeven Provinciën” n.v.
“Javastraat la ‘s-Gravenhage
BONT- 4 MANTELS
@ Pracht collectie ® Chigue Jaasvorm Peperzak
„Beheerscht het vak” Edisonstr. 126, Tel. 33.45.32, Den Haag
Hoû en Trouw | n 5 „De Schouw
Witte de Withstr. 80 J. J. Dekker
ROTTERDAM
VAKOPLEIDING VOOR JONGE KUNSTENAARS in vocaal-dramatische kunst, operette- en opera-koor Instuderen ensembles en fragmenten, dramaturgie
en analyse inbegrepen. Opvoeringen door de jonge kunstenaars worden voorbereid.
_ Inlichtingen: Schepenstraat 89A, Tel, 45499, Rotterdam
EEL TEER ETS 5 ETE me _ ze ete SEN . ren 5 D sis ed 4 AEN En ak id Hd En \ ® « pe ' 8
BE Î
| ’ Ed
é ej
tl
Ee 00
Á
|
Á
| |
| |
|
4 4
E In lange rijen wachten de half-verhongerde Inheemsche mannen, |
| vrouwen en kinderen, toen de Nederlandsche troepen na de
8, bezetting van Modjokerto nog laat in den avond voedsel uit- EN À deelden. DEZE Indonesiërs protesteerden niet... DEZE In
ä donesiërs wisten, hoezeer de bezetting van Modjokerto de ad
4 redding beteekende uit den nijpendsten voedselnood. 23
8 eigenaars niet naar hun ondernemingen mogen terugkeeren d
voordat overeenstemming is bereikt over: loonen en garanties voor de arbeiders, opname van Indonesisch personeel in de directies, belastingen op onroerende goederen en ondernemings4 belastingen, invoer van grondstoffen, productie en. distributie. Voorts verklaarde dr. Gani, dat de Republiek zich het eigen
dom voorbehoudt van: spoorwegen, publieke gebouwen, drukkenden en dat „vitale ondernemingen” onteigend zullen worden.
Nu is het — ondanks de slechtst-denkbare, onvolledige en den ontoereikende voorlichting terzake — voor ieder duidelijk, dat het accoord van Linggadjati tot dit alles niet het recht geeft. Zelfs de vrijheid van eigen interpretatie, welke de Republiek zich voorbehield, kan niet leiden tot een constructie
van recht om te doen, alsof de overeenkomst niet bestond...
_ Men kan nu zeggen, dat al deze republikeinsche soep niet _zoo heet gegeten wordt, als zij te vuur gezet is. Men kan ook zeggen, dat men eenigen tijd moet laten voor de thans de facto erkende regeering, om haar evenwicht te hervinden, nu van felle agitatie overgeschakeld moet worden op constructieve samenwerking. Maar dit alles moet niet te lang duren. Jaren achtereen is verzekerd, dat een diepgeworteld wantrouwen in Indonesischen kring overwonnen moest worden. Welnu: men
is van Nederlandsche zijde nu zoo gul van vertrouwen geweest,
f _dat men een accoord onderteekende, hetwelk de tegenpartiij het recht op een geheel eigen interpretatie liet. Thans, nu zoo
vele rollen omgekeerd zijn, ontstaat een situatie, waarin men van Nederlandschen kant moet vragen of het vertrouwen, in __onze Indonesische partners gesteld, wel wordt gehonoreerd.
_ Duurt deze situatie, waarin de leiders der Republiek eenvoudig hun gang gaan, voort, dan zal een formeele verklaring van Nederlandsche zijde niet lang meer kunnen uitblijven en eindelijk, klaar en duidelijk, moeten leeren waar wij aan toe zijn.
es
%
/
î we.
Ee
2 v
ar
,
De bitterste ervaring heeft ons geleerd, dat van de vele misdf lukkingen en teleurstellingen, die Indië sinds Japan's capitulatie heeft opgeleverd, alles wat met officieele voorlichting omtrent Indië te maken had de grootste mislukking en de diepste teleurstelling heeft opgeleverd. Wat men met een sterkuitgegroeid en uitermate kostbaar apparaat van den RegeeringsVoorlichtingsdienst in Indië heeft bereikt is:
1. dat in het buitenland louter en alleen de honden. welke _de Republiek de wereld inzendt, gepubliceerd worden ;
d
3. dat men in een redelijke publiciteit omtrent Indië in de wereld ten eenenmale niet geslaagd is; |
Me dat men vooreen behoorlijke voorlichting van het Nederlandsche volk omtrent de gebeurtenissen in Indië al evenmin
__ geslaagd is. | j
Hen Een recent. voorbeeld vormt de keuze van Nederlandsche
publicisten, die men naar Malang liet gaan om de vergadering van het voorloopige Indonesische parlement bij te wonen. Deze vijf publiciten en twee fotografen kwamen uit Malang terug met een collectieve verklaring — waarin zij verzekerden,
dat het in de Republiek alles maar prachtig in orde was, com-. |
_„pleet met democratie en rechtsstaat.
Het symptoom is belangrijk genoeg om het antwoord te ver- |
melden, dat het „Algemeen Indisch Dagblad" te Bandoeng, heiwelk wèl door journalisten met Indische ervaring wordt geleid, hierop gaf. |
_ Onder de zeer goede berichten van de laatste dagen valt
vooral te noemen de zevenpuntige verklaring, die zeven Neder
landsche fotografen en journalisten hebben uitgegeven na een reis door het- binnenland van Java, leder, die het wel meent met het Javaansche volk, heeft met dankbaarheid gelezen dat er geen ‘honger wordt geleden, en dat er een zeer intensief gebruik wordt gemaakt van den beschikbaren cultuurgrond. De
zeven waarnemers gaan nog verder en verklaren, in het alge- ,
meen, dat zij dit document hebben uitgegeven, omdat zij een goede voorlichting voor beide volken een levensbelang achten. __Dat laatste is stellig juist; maar behoort dit soort verklaringen inderdaad tot de middelen der goede voorlichting? De zeven fotografen c.s, na ons ietwat ten overvloede te hebben toevertrouwd, dat zij van verschillende godsdienstige overtuiging zijn, spreken zich uit over feiten, die zelfs voor geoefende deskundigen moeilijk waar te nemen zijn, en waarover consciëntieuze vakmenschen pas na een nauwkeurig onderzoek zouden durven oordeelen. Nu weet ik niet, welke -qualificaties onze zeven reizigers hebben om de wereld iets te leeren over zulke onderwerpen. Ze spreken over „de nationale revolutie”,
Zoo overstroo m den alle kampongs in de om
_rabaja voordat de Nederlandsche troepen de sluizen bezetten
Ae bij Modjokerto.
_Het Nederland
voor honderdduizenden Indonesiërs tegen de
ergerlijkste sabotage. AEN
over „breede lagen van de bevolking , over „een aanraking met dit volk", over „de jongeren, en zij vertellen waar Nederland op rekenen kan, wanneer de vrijheid van Indonesië ver
zekerd is. Zij weten, dat „men vast van plan is den nieuwen
staat in democratischen geest op te bouwen’. Het is voor een
Westerling zeer moeilijk en précair, om de psyche der Ooster
sche massa te analyseeren. Zelfs geoefende deskundigen komen soms nog na jaren van exacte waarneming tot de conclusie, dat zij jaren lang verkeerd geoordeeld hebben. Het zou daarom van belang zijn om te weten, hoeveel jaren onze manifestanten onder „dit volk” hebben geleefd, welk feitenmateriaal zij hebben verzameld, welke gebieden zij hebben bezocht en doorzocht. Hoe wisten zij dat er geen honger werd geleden in de door hen
‚ bezochte streken? Hoeveel duizenden moderne Indonesiërs heb
ben ze nauwlettend in hun handel en wandel gadegeslagen, eer zij een prognose maakten over de psyche der jongeren? Welke
taal heeft dhr. v. Randwijk, die al vier weken in Indië is, ge
sproken om 't algemeene verlangen in breede lagen van de bevolking te constateeren? Welke agrarische en topografische experts hebben zij geraadpleegd, eer zij wisten dat „overal een zeer
intensief gebruik van den beschikbaren cultuurgrond” wordt,
gemaakt? Deze heeren hebben slechts een paar weken door Java gereisd, en een groot deel van dien tijd hebben zij nog benut om het KNIP bij te wonen. Zij deelen ons niets mede omtrent hun deskundigheid inzake de ethnologische en volkspsychologische onderwerpen, waarover zij de wereld zulke veelomvattende mededeelingen doen. Dit nu is bepaald jammer, want het publiek weet nu te weinig om de waarde van hun proclamatie te kunnen beoordeelen. De heer van Randwijk heeft gedurende de bezetting voortreffelijk werk gedaan en is inderdaad een journalist van groot formaat, maar dat zegt niets over zijn gaven âls orientalist en landbouwconsulent. De beide fotografen zullen zeker goede portretten maken, maar leent een revolutie zich tot momentopnamen? De vier andere heeren zijn journalisten wier-Indische ervaring ik niet ken. Dit soort verklaringen pleegt naar buiten een indruk van deskundigheid en documentatie te maken, die deze heeren zelf stellig niet voor hun rekening zouden willen nemen. Zij weten daarvoor te goed dat een reporter nooit meer kan zijn dan een intelligente en belangstellende leek. Daarom is dit bepaald geen
goede-voorlichting; dit soort proclamaties maakt op het publiek
den indruk, een ‘deskundigenrapport te zijn, maar is het niet. Het is een momentopname. Ik moet daarbij altijd eenigszins denken aan het verhaal van éen befaamd Amerikaansch journalist die, na een week te midden der sirih-pruimende Siameezen, schreef hoe tragisch het toch was, dat dit sympathieke
geving van Soe
Dans
sche leger redde — … zoo den oogst
gevolgen van de
volk zoo'n last had. van bloedspuwingen, En aan den grooten
Aldous Huxley die, na een dag in Des Indes te hebben gelogeerd, schreef dat alle Hollanders corpulent waren en schnaps dronken. Heel weinig elegant is tenslotte de trap achteruit, die
deze Nederlanders op het eind van hun manifest meenen te
moeten geven tegen „bepaalde zijden in Nederland". Was dit bepaald noodig? 5 B 8 | s : \
S \
mn din
Bd
He: is tegenwoordig zoowat
rd Rn 0 en Nd : ON gd : Cn nn EN NE EE ER Ee ee Kit
mode er herdenkingsdagen op na te houden. Behalve die van het Koninklijk Huis en andere nationale dagen, ook die van — zeehelden, kunstenaars, uitvinders en andere groote mannen; zelfs wordt er algemeen een moeder- ‘en vaderdag erkend. Maar voor velen van ons, oudgeïnterneerden in het Japansche concentratiekamp te Solo zal ongetwijfeld ons levenlang de 22e Maart dr. Engelsdag blijven.
Het was de 22ste Maart 1944 toen ons kamp een andere, strengere leiding zou krijgen, meer militair voor ons „„krijgsgevangenen’: hoofdzakelijk vrouwen en kinderen en een 300-tal oude, zieke mannen en jongens van boven de 11 jaar die later opgeruimd” werden door ze te vervoeren naar het
z.g. „Doodenkamp”' te'Ambarawa, voor de meesten de laatste ' reis in dit aardsche leven.
De toenmalige kampcommandant, een econoom, Foena Kosji genaamd, was te mild en menschelijk voor ons overwonnenen en werd daarom onder een straffere hoogere leiding geplaatst, die ‚zich al dadelijk deed gelden door ons allen te bevelen ons te verzamelen op het voorplein om de „overdracht” bij
te wonen. Alleen een kleine keukenploeg en een zeer beperkt gedeelte van den medischen staf werden vrijgesteld, evenals
de liggende patiënten.
Zelfs kleine babies, pas uit het ziekenhuis ontslagen, moesten
‘met ons urenlang in de brandende middagzon wachten en zitten was niet toegestaan, behalve voor de invaliden en zieken.
Daar kregen we den inspireerenden aanblik te genieten van een vijftal kleine Japjes in uniform, zittende om een ronde
“tafel in de voorgalerij of hal en zich lavende aan groote glazen
limonade met reuzestukken ijs; ijs, dat anders nooit in het
kamp kwam, zelfs niet voor ernstig-zieken! En zij in de scha
duw en de koelte, wij in de verzengende stralen van de tropische 2-uur-zon. Er scheen over iets gedelibereerd te worden, daarna stond een van de jongeren, een adjudant vermoedelijk, op, ging heen en kwam ten laatste terug met dr. Engels, een van onze vrouwelijke artsen.
Later vernamen wij, dat aan eerf aantal patiënten, waaronder tbc-lijders, die op lange stoelen buiten lagen, order „was gegeven, zich ook naar het voorplein te begeven en dat zij zich daar tegen verzet had en de patiënten naar bed gestuurd had. Daarover kreeg zij zich te verantwoorden.
Ze kwam binnen en na een korte hoofdknik bleef zij staan,
kaarsrecht tenger figuurtje van omstreeks 40-jarige, sympathiek gezicht, blonde krullebol, een zware wrong in den nek, rustig en beheerscht; de handen ineen op den rug, volgens de Jappen bewijs van gebrek aan eerbied.
Wat er gesproken en geantwoord werd, kon niemand van ons verstaan, maar plotseling sprong een piepjong kempei
luitenantje op en naar haar toe en gaf haar een klinkenden
slag in het gezicht. Maar onmiddellijk daarop kreeg hij er van
hagr een weerom, die minstens even hard klonk. Meer klappen
volgden, onmiddellijk met interest gereciproceerd, zoodat de
held een paar stappen achteruit deed. Toen kwam hij, grauw van woede, weer op haar af, zwaaiende met zijn samuraidegen in de schede. Onvervaard greep ze die met beide handen beet en zou ze hem ongetwijfeld hebben afgerukt, als hij geen.
assistentie had gekregen van drie wapenbroeders. Tegen die overmacht van vier was ze ten slotte niet opgewassen, al
vocht ze als een leeuwin. Ten slotte kwam ze te vallen en
_ \
id k
. Deh
4 8 &‚
_Te zwak om te staan is dit Javaansche jongentje, één van de talloozen, die door de Nederlandsche troepen door de bezetting van Modjokerto werden GERED.
werd van alle kanten geschopt, gestompt en geslagen en ten
slotte opgenomen en naar een vertrek achterin het hoofdgebouw.
gedragen, van waaruit ons het geluid van doffe slagen bereikte, maar geen klacht of schreeuw. _ % Reeds tevoren had de menigte van ongeveer 2000 weerlooze gevangenen de gevoelens van verontwaardiging, afschuw en angst kenbaar gemaakt door geroep, gegil, gehuil en geloei; terwijl meerderen vooruitdrongen om te trachten te helpen. Daar werd kort en goed een einde aan gemaakt door de
mitrailleurs, voor het gebouw opgesteld, op ons te richten met
het bevel: stilte en.op de plaats blijven staan of anders. ….
De lucht was in dien tusschentijd betrokken, zoodat we niet
meer in de verzengende zonnestralen stonden, maar het werd onrustbarend donker en wij moesten afwachten, wat er verder zou gebeuren; stellig niet veel goeds te oordeelen naar de nijdige uitdrukking op de Jappensnuiten. Na een poos stapte de dikke „hooge oome" van Semarang naar voren en hield een indrukwekkende rede in het Japs met pompeuse gebaren, welke rede later door een tolk vertaald werd en waarin o.a. gezegd werd, dat Zijne Doorluchtigheid diep geschokt was door het gebeurde, dat deze de brutaalste vrouw was, die hij nog ooit ontmoet had en als zij een man geweest was, zou zij onmiddellijk gefusilleerd worden. :
Er volgden nog heel wat orders, ‘aanbevelingen, dreigementen en bestraffingen, maar daar luisterden we nauwelijks meer naar. Nog een paar speeches kregen we aan te hooren van andere kerels; maar toen begon het te regenen en gaven ze er de voorkeur aan zich in de beschutting van de voorgalerij terug te trekken, terwijl wij gevangenen, gezond of ziek, oud en gebrekkig of jong in de gutsende tropische regen geduldig de verdere orders van onze gebieders hadden af te wachten. Eindelijk tegen half zes kregen we, tot op de huid toe doorweekt, toestemming naar onze barakken terug te keeren. Inmiddels had de kleine keukenploeg wonderen verricht en zorgde dat elk van ons in minimum van tijd een warmen dronk kreeg, hetgeen voorkwam, dat de gevolgen voor het kamp van ernstigen aard werden. | ‚ Maar onze dokteres werd gevoerd naar een klein vertrek met niets anders dan een primitieven stoel gemeubileerd en daar is zij meer dan een maand in opgesloten, met geen andere keùze dan te staan, een paar pasjes te loopen, te zitten of op de steenen vloer te-liggen. Ze was veroordeeld op een minimum hapje rijst en water te leven, maar clandestien, dank zij de hulp van de Javaansche politie en de Nederlandsche kampleiding werd haar nog wel wat bijvoeding toegestopt. '
lederen morgen werd zij ondervraagd en in haar eigen best
5
ann dn
en
De _E Doekoen ns
door
J.F. Croes van Delden
en maanlichte nacht. Langs
het bamboe-overwuifde kampongweggetje gaat een Inlander. Stil is het rondom; alleen B de Indische nachtgeluiden zijn A we er; het zachte ruischen van de bamboe, ‘het scherpe sjri-sjrisjri-sjri van een krekel, dat door zijn harmonische „eenheid met de natuur toch niet apart waargenomen wordt; dat vervaakt in het groote, rustige zwijgen van het Oosten, samenvloeiend met het hartrythme van het land, evenals de verre klanken van een gamelan in een verwijderde kampong, waar bruiloft is.
Koninklijk heft zich het silhouet van een eenzamen klapper tegen den klaren, nachtlichten „hemel.
Amat merkt het niet op. Hij stapt langzaam verder. In zijn armen heeft hij, in een slendang gewikkeld, een kindje. Zacht gekreun klinkt op uit het pakje. Amat voelt in zijn hart 'n weeë pijn: Kleine ‘Soepina is zoo ziek, zoo erg ziek. Ze kan bijna geen adem krijgen. Haar lippen zijn heelemaal blauw van benauwdheid. En ach, zijn njonja is- goed, ja, ze heeft Soepina obat gegeven, heeft er een dokter bij gehaald en die heeft het kindje in een verband gestopt, eerst nat, en dan een karet (rubber) lapje en dan nog een droge lap… en mevrouw is er zelf den heelen dag mee bezig geweest, maar ach… Hollanders zijn wel knap, maar ze zijn toch heel anders dan Inlanders; ze weten zulke dingen toch niet… Amat heeft toch geen rust, als hij niet de hulp heeft ingeroepen van de doekoen (wijze vrouw, tevens vroedvrouw) uit kampong Semangkoeng. Die is knap, alle Inlanders weten dat; je hoeft haar één keer bij haar te … komen, hoe ziek je ook bent en ze maakt je zoo beter. Oo ja, Hollariders zijn veel knapper dan Inlanders en die dokter zou zeker wel een mooie obat gegeven hebben, maar toch.... Het was adat (landsgebruik) om naar doekoen te gaan.
Stil maar, kleine Soepina, we gaan naar de doekoen. Die zal _ Soepina beter maken, dat je niet benauwd meer bent en je vader weer herkent. En Amat's hart nijpt samen, als hij bedenkt, dat Soepina heelemaal niet tegen hem gelachen heeft vandaag, maar bijna den heelen dag in ijlende koorts met vreemd gloeiende oogjes heeft liggen woelen. Stil maar, hoor.
Ach, wat rilt ze... Maar ze voelt toch nog heelemaal gloeiend aan. En wat ademt ze moeilijk! Reutelend komt ‘t tusschen de droge lipjes. En Amat drukt zijn kindje even vaster aan zijn hart. Er komt ineens zoo'n angst in hem. Als hij.... als hij zijn kleine Soepina eens niet mocht houden. Neen, neen, niet zoo denken. We gaan immers naar de doekoen. De doekoen zal haar beter maken. Wat vlugger loopen maar. ‘tIs nog een heel eind.
Daar, gelukkig, daar ligt dessa Semangkoeng. Donker en stil; maar je kunt het toch zien aan de klappers en de bamboe er langs. Ziezoo, nu nog even. Amat, nooit-uit-de-plooi-komende Javaan, loopt nu bijna op een draf. Zoo, hier is de klapperaanplant van Pah Matrawie. Hier is de gerdoeh (wachthuisje) en hier, ja hoor! hier is 't weggetje, dat hij in moet. In groepjes zitten Inlanders gehurkt op gedempten toon te praten. Daar, daar is het huisje van de doekoen. Amat bonst op de deur. ‚ Alles stil daar binnen. Nog maar eens bonzen. Daar klinkt gestommel, nog even, de deur gaat open. „Wat is er? Ligt je vrouw in barensnood? Niet? Je kindje ziek? Ja goed, kom maar binnen. Ik zal licht maken”. Amat ziet niets. Het is stikdonker in ‘t huisje. Hij hoort iemand op den tast loopen, hoort een lucifer afstrijken. Daar licht het schijnsel van een petroleumlampje op! Ja, dat is ze, dat is de doekoen. Heel oud mummelend besje, gebogen, tandeloos en bijna blind, met een enkel
EN dk
plukje wit haar op 't oude, kale waggelhoofdje. Ze ziet er uit
als wel honderd, is hoogstens tusschen de zestig en zeventig. Op handen en voeten klimt het vrouwtje op haar ambên (bamboezen bank) en als ze zit, noodt ze Amat, dichter bij te komen. Die haalt zijn rijksdaalder te voorschijn, legt hem op de rustbank neer; met een snelle beweging schuift het oudje hem naar den uitersten hoek onder haar slendang. Dan beduidt ze Amat, het kindje voor haar neer te leggen. Omzichtig ontbloot de vader het benauwde kinderlijfje. Wat is 't gezichtje blauw! O, help toch gauw, doekoen! Het bevende besje spuwt in haar handen, wrijft ze over elkaar en begint dan het kleintje al prevelend en murmelend te masseeren. Dan neemt ze achter zich een schaaltje met bladen en kruiden, zoekt hier al maar eentonig mompelend 't een en ander uit, spuwt er weer in, maakt
alles fijn en smeert daarmee de borst van het kindje in. Het
geprevel duurt voort, eindeloos; wat ze zegt, verstaat ook de in volle devotie wachtende Amat niet. Eindelijk zegt ze: „Zoo, nu zal ze wel beter worden. Neem haar maar mee. Als ze over drie dagen nog niet beter is, breng haar dan nog maar eens hier. Maar 't zal wel niet noodig zijn. Ik heb haar met erg goede obat ingewreven en Toewan Allah en Zijn Goede Geesten heel dringend gebeden om hulp. Ga maar rustig naar huis!” Bevend van dankbare vreugde hurkt Amat neer, maakt een diepe sembah (eerbiedsgebaar met de beide handen aan het voorhoofd), stamelt dankbetuigingen en neemt zijn kindje in zijn slendang. Nu weer naar huis! Maar o, wat is zijn hart blij en gelukkig! Toch op tijd gekomen. Nu wordt zijn kleine, lieve Soepina beter en morgen zal ze misschien al weer tegen hem lachen en overmorgen is ze stellig al heelemaal beter. Stil maar, kleintje. Lig je nog niet prettig, je woelt zoo! Zal Amat je eens verleggen, zoo? Rustig stapt hij voort, het eene kwartier voor, het andere na, in zijn hart het geloovige, vreugdige vertrouwen. Zie je, ze is vast al beter. Ze ligt nu zoo stil. Zou ze slapen? Even kijken. Ja, de maan schijnt juist op het stille gezichtje. Het blauw is heelemaal weggetrokken. De oogjes zijn rustig
gesloten. O, wat ben ik blij, wat ben ik blij! zingt het in het
vaderhart, dat ik toch naar de doekoen ben gegaan en niet alleen maar naar den Hollandschen dokter en naar mevrouw
heb geluisterd! Dan was Soepina nu stellig dood gegaan. Hoor, er vliegen HOEN (vleermuizen) in de boomen rond; het is
vruchttijd. Dat heeft hij daarstraks in zijn angst niet eens opgemerkt. Zoo rustig sldapt ze nu, zijn kleine kindje. Zwaar hangt ze in de slendang, zonder een enkele woelige beweging. Wat zal zijn vrouw ook blij zijn. Ze had toch wel gelijk er zoo
Op een speciale bank in de Hervormde Kerk te Batavia woonden dr. Van Mook en echtgenoote den dankdienst bij na de onderteekening van het accoord. Naast hen prof. en mevrouw Schermerhorn.
op aam te dringen, dat hij naar de doekoen zou gaan. Is hij Ee
Ein ie an
Er anid emnd adnnnn stmamnnender dites onsen Mn ank
rik send
Eee
rei
fe en en ee Pen
ee pen en ringen dgn
Ne en ee EEE EE EE
ei mj EEEN
OE
WNR oe EE ITE SENS PPE RONNIE TEENS EG TRED GEROTEERD OMNNELISDT STEEN 2 ed : 4 3
NTR ve EEA ke wire
ee Vg e In
3 N
ef
5 WW iijj woonden in Grissee in een „vogelnestjes-huis”. Hetgeen
lang weg geweest? Amat kijkt eens omhoog. De maan staat nog. heel hoog, maar hij zal toch wel al 2 uur van huis zijn. Zijn __ arm wordt zoo moe. Zal hij Soepina even in den anderen arm _ overnemen, heel voorzichtig, dat ze niet wakker wordt? Ze ___schijnt wel heel diep te slapen. Ze hangt zoo zwaar! Of lijkt dat, omdat hij al zoo moe wordt? Even maar, hier op de lichte — plek naast den waringin. Voorzichtig hurkt hij neer, laat zijn — last op zijn aaneengesloten knieën rusten, maakt dan de slen
SEEN « £ EF Ste
/
_… jets heel bijzonders van Grissee was. Ik heb het tenminste
ij
fj De pe
nergens anders gezien (hetgeen daarom niet wil zeggen, dat
zich ook op deze merkwaardigheid beroemen kunnen). (Inder_daad, verscheidene. Red. O. en W.). Hens in 5
\
voor Schubert om ‘een lied over te maken, En in zekeren zin
‚was het ook poëtisch. Een vogelnestjes-huis is een huis, dat
speciaal gebouwd is op het kweeken van een bepaald soort vogelnestjes een uitsluitend Chineesche délicatesse zijn, houdt
LOOT zwaluw-cultuur alleen daar plaats vond, waar een talrijke Chineesche bevolking was. De zwaluwen bouwen hun nest altijd
atuur over, zooals aan de Zuidkust, die op enkele plaatsen , door de zware branding tot diep in de kust onbewoonbaar
is, dan zoeken ze rotsen en grotten om hun nestje aan „vast te … spuwen. Ja, letterlijk „aan vast te-spuwen”, want ze worden
__—__heelemaal gebouwd uit speeksel, dat verhardt tot een troebel
doorzichtige, vuilwitte stof. Daar is het een gevaarlijk werkje,
Ee dat verzamelen van die nesten. Want schepen kunnen de kust —_ niet benaderen en van land uit kan men niet langs de steile
_ rotsen en grotten afdalen. De manier, waarop men te werk'gaat,
doet denken aan Quasi Modo in de Notre Dame de Paris. Een _man wordt nl, aan een touw neergelaten van een hoog rotspunt en gaat zwaaien, met steeds wijder schommelingen, tot hij „beet” heeft. Dan is het zaak, vlug de nestjes te verzamelen,
___want komt er een golfslag van de branding, dan is hij onher
El (
_ roepelijk verloren. Men kan zich aan deze vlakke stranden,
Eel Een „vogelnestjes-huis”'! Het klinkt poëtisch, niet waar? Iets
„waluw, dat de eetbare vogelnestjes levert. En daar die eetbare
dit tegelijk in, dat die huizen alle van Chineezen waren en dat
egen iets aan; nooit op of in iets. Laat men dat aan moedertje
SEAN
_dang los. Daar ligt Soepina op zijn knieën, de maan op het witte gezichtje, dat zoo stil, zoo stil is. En de vader ziet. Een “snerpende gil scheurt door den nacht. Verschrikt vliegen de
tjodots op. Zwaar geuren de bloemen in maanlicht, Zacht rui-_ schen de nachtgeluiden door de zwijgende stilte. Sereen, onbewogen is de macht...
En Soepina slaapt. … De slaap van den dood.
Ierinneringen van een Indische doktersvrouw

ondanks de stormen, die hier zoo hevig woeden kunnen, toch geen denkbeeld vormen van wat een branding zijn kan tegen een rotsige, steile kust aan, met golfslagen, waarin de hoogste
bd nd f on j boom gemakkelijk verzwolgen kan worden. En meestal komen ‚er misschien niet toch wel plaatsen aan de Noordkust zijn, die is, weet precies, hoeveel tijdsspeling hij op een bepaalde plaats — heeft. De Noordkust heeft geen rotsen en geen steil afdalende “kust en geen branding. Daar liggen de steden en kleine plaat
die golfslagen om de dertig à veertig minuten. Wie er bekend
sen tot vlak/aan zee. De voortzetting van onze voortuin, aan den anderen kant van den weg, werd bij vloed altijd overspoeld. Hier levert de vogelnestjes liefhebberij dus geen levensgevaarlijke toeren op. Maar... er is ook totaal geen natuurlijk „aan
plak’'-materiaal. Hoogstens aan den buitenrand van de, niet
door de natuur, maar door de menschen gebouwde huizen, onder de dakgoot. En dat levert niet veel op. De: vindingrijke Chinees heeft er nu op bedacht, op de gewone huizen verdiepingen te bouwen met een soort van bintengeraamte tegen het plafond. Een heel vierkantjes-patroon van balken. Een raam of deur, die altijd dicht blijft, — de diertjes beminnen het halfduister — en een paar gaten in den muur, waardoor ze binnen kunnen. Het moet er stil zijn; de vogels mogen niet gestoord worden; anders vliegen ze weg en het broedsel mislukt; hetgeen de broodwinning van den Chinees in gevaar brengt. Toch heb ik een paar keer zoo'n vegelnestjeshuis gezien, o.a. in ons eigen huis, toen wij het gingen bekijken, of er iets van te maken was voor ons — iets minder luchtig en feeëriek gebouwde tweevoeters. Want wij wilden trouwen en wij hadden geen zin in overburen en hier hadden wij de zee voor ons, zonder eenige kans, dat ons vrije uitzicht toch onteigend en bebouwd zou worden! En wij waren in ons poëtische, Schubertiaansche stadium en voelden ons dus dubbel aangetrokken tot het „vogelnestjes-huis"! Het is aardig, dié duizenden vogeltjes daar op hun grijswitte nestjes te zien zitten, die niet grooter zijn dan een kwart sinaasappel. Ja, als men genoeg verbeeldingsvermogen bezit, zich een kwart leege sinaasappelschil voor te stellen, vuilwit, dof glanzend, half doorschijnend, met aan één kant gaaf van rand en aan den anderen kant natuurlijk van uitstekend plaksel voor
‚ zien, waar het aan den muur of balk vastzit, dan heeft men een
vrij juist beeld van zoo'n nestje. Ruiken doet het er niet bepaald lekker en de vloer is je reinste guano-cultuur. Ons huis bleek solide genoeg te zijn. Dus hebben wij rustig gewacht tot het broedsel uitgekomen en weggevlogen was en hebben toen de deur open en de gaten dichtgemaakt, hetgeen zooveel was als een. beleefde aankondiging: „Verhuurd, vriendjes! Jullie moet een ander heenkomen zoeken’. Die nestjes zijn vrij kostbaar. Als een Chinees zijn gasten iets extra fijns wil voorzetten, komt hij met een gerecht van vogelnestjes aan. Wij hebben het tientallen malen gegeten, daar het Chineesche gewoonte is, den dokter met Nieuwjaar een lekkeren schotel te zenden. Lekker? Neen, het smaakt volkomen naar niets, naar agaragar (Indische plantaardige gelatine). Gekookt ziet ‘ter ook precies uit als niet goed gesmolten gelatine, drillerig, helder wit. Maar waarom ze die dingen tot een zoo gewaardeerde lekkernij hebben verheven, dat er groote sommen voor uitgegeven worden, zoo groot, dat er zelfs menschenlevens aan worden gewaagd, dat is tot nu toe een-onopgelost probleem voor mij! De gustibus. Maar als iets nu heelemaal niet smaakt! De vogelnestjes worden verwerkt in soepen en pasteien, die hun smaak krijgen door talrijke andere ingrediënten, maar nooit door de nestjes. _- J. F. CROES VAN DELDEN
Mevrouw Agoes Oesman spreekt bij de onthulling van het gedenkteeken voor de 1400 _Menadoneesche, andere Indonesische, Chineesche en Nederlandsche slachtoffers van de terreur der Japanners te Makasser.
=
_wati in het licht, dat deze belanghebbenden tot deze investeering bereid
Oost-Indonesië
De toekomst van
kn
In een door president Soekawati, staatshoofd van Oost-Indonesië, en den minister van financiën, den heer M. Hamelink, gehouden persconferentie verklaarden beide heeren, dat er in Nederland in industrieele kringen zeer groote belangstelling bestaat voor Oost-Indonesië. Gebleken is o.a, dat Oost-Indonesië zeer gunstig wordt geacht voor de vestiging van textielindustrie; voorts is gedacht aan de vestiging vaneen tabaks- en cigaretten-industrie alsmede aan een leetlooierij. Een gemengde belangen-groep is bereid, een bedrag van $ 200 millioen te investeeren in ‚industrieele ondernemingen in Oost-Indonesië. Over de samenstelling daarvan werden nog geen nadere mededeelingen gedaan. Wel stelde president Soeka
zijn, omdat zij vertrouwen hebben in de sociale structuur van den staat Oost-Indonesië en in de normale ontwikkelingen in dat land. Minister Hamelink wees erop, dat drie punten voor de beoordeeling van de economische toekomst van Oost-Indonesië belangrijk zijn: ten eerste is dit gebied
wat voedsel betreft, steeds selfsupporting geweest en in normalen
tijd waren er steeds belangrijke uitvoerexcedenten van rijst en mais; ten tweede verloopt de productie vrijwel geheel in de bevolkingssfeer, hetgeen beteekent, dat hier niet, zooals op Java, het productie-apparaat door den oorlog zwaar geleden heeft, zoodat niet eerst geld en tijd vergende voorzieningen noodig zijn, om het op gang te brengen; ten derde heeft Oost-Indonesië als geheel een belangrijk uitvoer-excedent. Hier staat tegenover, dat de export van eenzijdig karakter is, zoodat men bijna kan spreken van een „copra-economie', hetgeen het land conjunctuur-gevoelig maakt. De minister wees er ook op, dat in dit eilanden-gebied een-goede ontwikkeling, van het zeetransport een eerste voorwaarde is. De prauwenvloot, die dit voor den oorlog verzorgde, is naar schatting voor ongeveer de helft vernietigd. Aan den opbouw van het transport-apparaat zal dan ook met alle kracht worden gewerkt. Minister Hamelink kon omtrent de budgetaire voorzieningen van den staat nog niet in details treden. Hij hoopte echter in de komende parlementszitting daarover met uitgewerkte plannen te kunnen verschijnen. President Soekawati deelde desgevraagd mede, dat de toezeggingen op industrieel gebied waren gegeven, onafhankelijk van de onderteekening van Linggadjati, hetgeen beteekent, dat de ontwikkeling van den staat Oost-Indonesië in verband daarmede niet zal worden vertraagd en dat men vertrouwen heeft in den staat op zichzelf.
Omtrent de adoptatie van Oost-Indonesische steden, deelde hij nog mede, dat ook Ambon door Amsterdam is geadopteerd en dat de hulpverleening zich op allerlei gebied zal bewegen; verstrekkingen van materialen voer den opbouw, stichting van bi
Het monument.
e
De weduwen der door Japanners omgebrachte Menadoneezen bij de onthulling van het gedenkteeken te Makasser. 5
bliotheken en allerlei andere hulp. De uitwisseling van cultureele belangen heeft de groote aandacht van de regeering van Oost-Indonesië. Als resultaat van de contacten, welke president Soekawati daarover in Nederland heeft gehad, zal een gemengde studiecommissie worden gesticht, die zal adviseeren omtrent de wegen, waarlangs dit doel het best bereikbaar is. Zoowel de president als minister Hamelink verklaarden, dat bij de besprekingen op economisch gebied de voorwaarde tot deelneming van Indonesisch kapitaal in industrieele en handelsondernemingen en de gemengd Indonesisch-Nederlandsche leiding nergens eenig bezwaar had ontmoet. /
In afwachting van de desbetreffende initiatief-voorstellen van de zijde van Oost-Indonesië, heeft het departement van Binnenlandsch Bestuur een aanvang gemaakt met de voorstudie van de wijze, waarop dadelijke overdracht van zijn
bevoegdheden aan Oost-Indonesië uitvoerbaar zou zijn. Hier- 4
voor komen allereerst onderwerpen zonder, of met geringe financieele consequenties in aanmerking.
De overdracht van onderwerpen met financieele gevolgen van eenigen omvang, is pas mogelijk na opzet van de begrooting. Dadelijk kan worden overgedragen het onderwerp afbouw der daerahs, waartoe in principe reeds is beslist, voorts de overdracht van bepaalde bevoegdheden van den gouverneur en de dadelijke overdracht van het toezicht op het financieel beheer van de zelfbesturen, voor welk toezicht artikel 10 van de op de conferentie te Den Passer vastgestelde regelen in acht te nemen valt. 6
Verder kan dadelijk overgedragen worden een aantal onderwerpen, die op het terrein van de politie liggen. Een en ander is vastgelegd in een overzicht van de werkzaamheden in verband met -de overdracht, waarin voorts wordt medegedeeld, dat er een ontwerp gouvernementsbesluit in bewerking is, houdende de ter beschikking stelling van de residenten (nominatief), alsmede van de overige ambtenaren, wier aaavankelijk globale dienstverhouding tot den minister geleidelijk gewijzigd wordt, naarmate de overdracht van de bevoegdheden voortgang maakt. Inmiddels dienen zij-zich in te stellen op de toekomstige verhoudingen.
[ijb ER
EE
| werden
Ds 8 Maart werden te Batavia op het Bereveld Antjol® de illegale strijders geëerd, die hun verzet tegen de Japansche overheersching hebben betaald met hun leven, of hun leven daarvoor hebben gewaagd.
Op dit Eereveld werd onder groot militair eerbewijs, her
Bep het stoffelijk overschot’ van Jacob (Joop) Schilling
en svan Hadji Mochtar, twee goede vaderlanders, die hier te “Bandoeng door den vijand zijn gedood. En aan hun graf werden „allen geëerd, de levenden en de dooden, die den moed hadden om, eenzaam en zonder steun, zonder vaandel en militairen „staat, den verloren strijd toch vol te houden.
ten
Het was een goede gedachte om het eerbewijs juist op den
5 aten Maart te brengen, aldus het AID, de herdenking van Ke het oogenblik toen alles verloren scheen, doch slechts voor
‘Hen, die zich niet konden verheffen boven de rampen van den
„dag, die geen geloof meer hadden in ze sterkers dan uiter
lijke. kracht, Hier in Indië was het ondergrondsch verzet, door de omstandigheden, door den intensen greep, dien de vijand op het
geheele leven van dit land had, wel uitermate moeilijk, zoo.
niet onmogelijk. Daarom is het te aanvaarden, dat verreweg de meesten er geen heil, geen nut in zagen. Men kan het hier in Indië stellig niemand verwijten, dat hij, weerloos en hulpeloos, zijn leven -niet waagde zonder eenig uitzicht op succes: Er is geenszins mee gezegd, dat ze hun leven niet zouden hebben geoffferd voor hun plicht, Maar zij, die hun vertrouwen in de toekomst bewezen hebben door, boven en buiten hun plicht, hun leven te wagen, zijn zeker niet vergeefs gevallen, In de donkerste dagen van nederlaag en machteloosheid hebben ze den vijand bewezen, dat hij — voorloopig — gezegevierd had over onze wapenen, niet over onzen geest. De strijd der illegalen is op allerlei wijzen gevoerd, met en zonder wapenen, actief en passief, door
militairen «en burgers, door menschen van elken landaard.
Allen, die daaraan hebben deelgenomen, deelen in de hooge hulde, die hedenochtend op Antjol werd betuigd.
legale werkers M. Schilling en Hadji Mochtar,- die door de Japanners “terechtgesteld. Een deputatie van de Federatie van Illegale Werkers in Ee lig ded een krans aan den voet van het monument, het feit vereeuwigend, dat
ng de ie ie iin
Zedelijke steun
In 1935 werd het comité tot Haduike Steunverleening aan Indische jonge menschen, door samenwerking van de Koninklijke Ver. „Oost en West” en de Ver. „Indië Nederland" opgericht, ten einde ‚jongelui uit Oost- en West-Indië, die hier te lande
ver van hun familie studeeren, de noodige leiding te geven en een gelegenheid waar zij hun moeilijkheden kunnen bespreken. Jongelui van beiderlei kunne vinden ten huize van den Gedelegeerde van het comité en diens echtgenoote een aangenaam milieu en menig jongmensch werd daar met raad en daad ter zijde gestaan, waar in groote moedeloosheid de lust tot, verdere studie ontbrak. Rustig werden de moeilijkheden door den Gedele: geerde dan met hem of haar onder de oogen gezien, meestal met het gevolg, dat zij afgestudeerd naar Indië of de West konden terugkeeren, waar met velen door briefwisseling het contact bleef behouden tot de oorlog de verbindingen helaas ook hier verbrak. In de oorlogsjaren stegen de moeilijkheden voor de jongelui natuurlijk en moest ons comité de zedelijke steunverleening met financieele _kulp aanvullen. Hierbij werd de grens ruim genomen en werden ook tal van oudere personen uit de Overzeesche gewesten geholpen. Eenige Indische geneesheeren hebben in dien tijd belangeloos hun landgenooten geholpen door hen te onderzoeken en eventueel te behandelen en door samen met eenige andere Indische intellectueelen voor de verdeeling en uitbetaling der gelden en levensmiddelen zorg te dragen. De Vereeniging SIMAVI heeft ons comité krachtig gesteund door eenige jongelui, die aan t.b.c. leden, naar Davos te zenden, waar zij genezing vonden.
Wij trachten thans ons vooroorlogsch werk ook in dit cpzicht weer op te nemen door de jongelui in kringen te brengen, waar zij, die tzt. een leidende positie zullen innemen in hun vaderland, het leven der Nederlanders uit beschaafde kringen leeren kennen. Er is vriendschap ontstaan, tusschen hen, die wij met raad en daad terzijde hebben gestaan en ons comité en in hun vaderland teruggekeerd, verzoeken zij vaak ons hun familieleden, die hierheen komen, te huisvesten of elders voor hen gelegenheid te zoeken, waar zij in een familie kunnen worden opgenomen. Onze. Gedelegeerde heeft slechts ruimte voor vier personen; de overigen hebben wij elders onder dak moeten brengen, Ook in dit opzicht hebben wij dus een taak te vervullen waar van meer dan één hooge Indische autoriteit onze hulp zal worden ingeroepen in de allernaaste toekomst. Wij zien nu naar een geschikt huis uit om jongelui op te kunnen nemen. Daarvoor is geld noodig en wij doen daartoe een beroep op allen, die de noodzakelijkheid van dezen arbeid inzien. |
Zij, die ons’‘werk willen steunen, kinnen dit doen door een bijdrage te gireeren op het gironummer van den Penningmeester. 175075 ten name van ons comité, Reinkenstraat 6, den Haag. Een exemplaar van het Jaarverslag 1946 wordt op aanvrage gaarne door den secretaris-penningmeester toegezonden. Het comité bestaat uit de volgende personen:
F. van Peski, onder-voorzitter van het hoofdbestuur der Kon.
Ver. Oost en West, Voorzitter;
C. J, Feith, oud-voorzitter der Studie-commissie van de Kon.
Ver. Oost en West;
Jhr. Mr. J, M. M, van Asch van Wijck, bestuurslid van de
Afd. ‘s-Gravenhage der Kon. Ver. Oost en West; |
J. M. Sloos, lid van het hoofdbestuur der Ver. Indië-Nederland, Secretaris-penningmeester, Reinkenstraat 6, den Haag.
OVERMAKEN VAN GELD UIT INDIË
Onder verwijzing naar de Mededeeling aan de Banken No. B. 53 deelt de wnd. directeur van het N.I. Deviezen instituut mee, dat voor werknemers, enz. van Maatschappijen of Firma's die eigen middelen in Nederland hebben en welke werknemers uit privé saldi bij hun bankier eenmalige remises naar Nederland verzoeken, een mogelijkheid daartoe wordt geopend onder de volgende: voorwaarden:
a. onder werknemers wórden mede verstaan gepensionneerden en weduwen van werknemers;
…_b. óp het aanvaagformulier 12 dient door den aanvrager (de aanvraagster) een geteekende verklaring te worden gesteld, luidende als volgt: „Ik verklaar hiermede, dat op de.... (in te vullen Mij. of Firma) geen direct opeischbare vordering of een ‘vordering, die op grond van de muntzuiverings- of blokkeeringsmaatregelen geblokkeerd is, mijnerzijds bestaat”. Deze verklaring dient door den betrokken werkgever (werkgeefster) met zijn (haar) handteekening te worden bekrachtigd.
c. Bij het ontbreken van een verklaring als onder b. bedoeld, zal
de aanvraag zonder meer moeten worden afgewezen,
Kroniek =7:57
‚sie naar de West een voorjaarsbloem
‚wel achter den rug. De heeren zijn ,
Bloch, enthousiaste verslagen over
‚Curacao deze zaak nu terdege aanpakken. Terecht. Want De K.L.M. weert zich. Ook in West-Indië. Het vliegveld Hato,
_ aan en Dresden onlangs samengesteld, wijdt eveneens aandacht dienst-Curagao—Aruba—Barangquilla én geeft aansluiting op de
:
eden Curacao Ee | DEMARCATIE |
2»
Bloem
Beginner wi deze keer met den heeren van de parlementaire Commis
in het knoopsgat te steken. Te hunner opmontering. Wij plukten haar uit De Democraat, het blad van de _Democratische Partij (dato 7 Maart). „Het bezoek van zes leden van het Nederlandsche parlement is weer goed en
naar Nederland teruggekeerd en brengen daar verslag uit aan de StatenGeneraal. In twaalf dagen hebben zij ons gebiedsdeel rondgeloerd, trouw begeleid door den heer Corver en de _gemuilkorfde pers heeft er, dank zij
gegeven. Principieele artikelen naar pa, ì ad Be aanleiding van dit bezoek hebben wij Gr mt. 4% in de gemuilkorfde pers tevergeefs Ee REZ 3 Loe zE | DEN gezocht. Wij wenschen de heeren alle Op hun schouders rust de zwaarste taak. Overal, waar een „demarcatielijn” het gebied be
a HE, Ee doe tent Wi grenst, waarbinnen de Nederlanders samenwonen met de Indonesiërs, waken de Nederlandsche h. en. a Je ria k ë è willen eerst afwachten. Hebben de troepen. Hun taak is hard, ondankbaar ... en voorshands onmisbaar. | den & Ed
Nederlandsche parlementsleden. in zoo he | © korten tijd iets van onze problemen kunnen waarnemen en zelfs goeds voor hun land te bereiken, van de Curacaoenaars kent,
indien zij de Curacaosche moeilijkheden goed hebben kunnen _ weet dat de heeren die deze taak op zich hebben genomen, zien, en aangenomen dat zij van goeden wille zijn, zullen zij haar tot een goed einde zullen brengen. Men zal natuurlijk —_ dan nog in staat zijn de overige 144 Nederlandsche parlements- voornamelijk het oog naar de Vereenigde Staten richten, vaa
leden en het Nederlandsche volk daarvan te overtuigen?” waar de meeste bezoekers zullen moeten komen. Maar er zijn . | 4 ook velen in het Europeesche moederland, die gaarne Curacao
Zuurzoet met eigen oogen zouden willen zien. En zùlk toerisme zou ook ì ek nog ideëele belangen dienen bovendien. Een moeilijkheid in Me ziet: dit is nogal een zuurzoete opmerking, die van dit opzicht vormt de „eeuwige” deviezenkwestie. Doch Curacao's
twijfel getuigt. Wij gelooven dat de heeren van de Demo- bekwame Administrateur van Financiën, mr. H. Hoogeveen, craat er wel gerust op kunnen zijn. Linggadjati, door het par- neemt een groot aandeel in de toeristische plannen, En dat lement aanvaard, zij voor hen een teeken. Men ziet ook dat het stemt tot optimisme voor wat betreft dien kant van wat wij Curacaosche partij-orgaan over „gemuilkorfde pers” schrijft, bepleiten: maakt het de Europeesche Nederlanders zoo gemak zonder deze aantijging nader te verklaren, weshalve deze aan- kelijk mogelijk zich te komen overtuigen van de schóomhéid
tijging voor de heeren van de Parlementaire Commissie van en de belangwekkendheid van Curacan weinig waarde zal zijn. Wij hebben intusschen stemmen „uit den boezem" der Commissie vernomen, die het beste beloven voor vele Curagaosche' adspiraties. Wij vermoeden dat men ginds, binnen niet te langen tijd, zal ondervinden goede pleitbezorgers voor het Curacaosche belang te hebben in de zes heeren, die ter plaatse kennis hebben gemaakt met de West.
Toerisme
W ij hebben nu het verslag voor ons liógen van de rede die de heer W. F. G. Mensing, voorzitter van de Kamer van Koophandel, heeft gehouden ter installatie van de Curagaosche Commissie, die het toerisme zal gaan bevorderen. CuraGao krijgt zijn aandeel in de Algemeene Toerisme Organisatie van het geheele Caraïbische gebied. Verleden jaar is een Caraïbische Commissie op het eiland Sint Thomas (een der voormaligDeensche, thans Noord-Amerikaansche Maagdeneilanden) geconcipieerd, met het doel de sociale en economische samenwerking van de Noordamerikaansche, Britsche, Fransche en Nederlandsche eilanden in de Caraïbische Zee aan te moedigen en te versterken, ook op het gebied van de toeristen-industrie. K.L.M Blijkens de rede van den heer Mensing gaat het gebiedsdeel gee 5
Curacao mág aanspraak maken op toeristische belangstelling. druk knooppunt van luchtbedrijvigheid, kreeg een nieuw,
Wie in de sterk „geïdealiseerde, advertenties in de Ameri- groot, opvallend-mooi Stationsgebouw. Op 25 Maart werd weer _kaansche pers ziet, hoeveel geld Bermuda uitgeeft om vreemde- een nieuwe KLM. verbinding tot stand gebracht; met het lingen te trekken, zou willen dat Curacao dit voorbeeld ging koele, mooie, aantrekkelijke Midden-Amerikaansche Costa Rica. volgen. Het „Welvaartsrapport” door de hooggeleerden Goudri- Deze nieuwe verbinding is gevormd door doortrekking van den
aan deze materie, eindigend in de opmerking: „alles bij elkaar K.L.M.-vliegdiensten van en naar Europa.
zien wij in een goed geëxploiteerd vreemdelingenbedrijf een | Muziek veelbelovende bron van welvaart voor de Nederlandsche
Antillen”. Iedereen die de speciale schoonheid van alle zes e bekende Nederlandsche musici: de violist Jacob vat der Antillen kent, zal deze conclusie beamen. En iedereen die de Woude en de cellist Max Rodrignez hebben in Curacao
werkkracht en de sterke wil, wanneer het er om gaat. iets geconcerteerd. Wij maken hiervan melding, ten eerste omt met | En,
13
ane
„en Suriname voor zich zouden begeeren. Wij begrijpen hoe de
® vreugde te constateeren, dat het cultureele leven op de Antillen steeds meer toeneemt en ook om te vermelden dat beide Nederlandsche kunstenaars, op verzoek van de Venezolaansche Regeering, een leeraarschap hebben aanvaard aan het Staats
conservatorium voor muziek te Maracaibo. Een vereerende benoeming, die ongetwijfeld ook het muzikale leven van het zoo
dicht onder de Venezulaansche kust gelegen Curacao ten goede
zal komen. Beide heeren zullen nog wel eens met verlangen terug denken, aan hun oude Amsterdam. Maracaibo is een
heete, ‘kleine, saaie stad. Een van de melancholiekste Zuid
Amerikaansche steden die wij kennen. | | Si | | Bezoekers
t
| elkens komen menschen uit Curacao naar Nederland. Voor
vacantie of voor zakelijke of ambtelijke aangelegenheden. Staten voorzitter-rechter dr. A. Desertine kwam met notaris A. Smeets naar Amsterdam voor zakelijke aangelegenheden. Mr. J. Ellis verbond ambtelijke aangelegenheden met een welverdiende vacantie. Ook dr. W. J. Goslinga, de breed-gebaarde hoofdambtenaar, vertoefde, voor de tweede maal in één jaar, hier te lande. De ambtenaren Bergman en Scholten (radio en financiën) kwamen een koude neus halen. En andere bekende Curacaosche gezichten herinnerden ons aan den goeden tijd
die wij op Curacao doorbrachten.
dn j Nieuweling en
| E° op Curacao komen Nederlanders zich vestigen. Vele nieuwe
gezichten. Ambtenaren, oliemenschen, zakenlieden, tandartsen, medici. Niet ten onrechte schreef de Beurs, dat wie een half jaar weg is van Curacao, de situatie daar niet meer kent. Dit is het geval ten aanzien van politieke aspecten ‘en ook ten. opzichte van menschen. Dit laatste geeft wel eens aanleiding „tot wrijving. Zoo was en is er nogal wat te doen door de komst van nieuwe dienaren van politie en van nieuwe beambten bij de Curacaosche Telegraaf- en Telefoondienst. Telkens gevoelen landskinderen zich door Europeesche Nederlanders voorbij-gestreefd, Of dit gevoel gerechtvaardigd is, kunnen wij van hier uit niet beoordeelen. Wel blijkt duidelijk dat deze geheele materie, in verband met het streven naar autonomie, zeer teéder is. ;
_ Provincie?
Eer korte opmerking door prof, de Zwaan, lid van de parle
St mentaire Commissie, in het Nederlandsche parlement gemaakt, heeft de gemoederen zoowel in Suriname als in Curagao, danig in beroering gebracht. De professor had iets gezegd van een eventueele Status van Nederlandsche provincie, die Curagao
eld is gekomen; het is naar voren
heer de Zwaan op dit denkbe 5 _ van den heer
LEÁ . ten EE eanrag 1116
nkele zinsneden uit een artiker „Curacao Iet op uw -— in het weekblad „Curacao mogén wij aanhalen:
„Momenteel heerscht er een geprikkelde stemming onder de Curagaosche handelaren tegen de Engelsche en Nederlandsche valutapolitiek. Dikwijls gebeurt het, dat bestellingen in niet-dollarlanden niet plaats kunnen vinden, daar de Nederl, Bank of de Bank of Engeland betaling in guldens of ponden-sterling weigert. De Nederlandsche Bank deelt dan dikwijls mede, dat de betreffende goederenquota opgebruikt zijn. Heeft de handelaar de artikelen hard noodig, dan moet hij dus dollar
_ deviezen remitteeren en hiervoor krijgt hij meestal geen: toestemming
van onze Deviezen-Commissie, al heeft hij ook een voldoend saldo.op zijn dollarquotum. De weigering van onze commissie is begrijpelijk. Gaat Curacao er eenmaal toe over bestellingen uit Europa in dollars te betalen, dan ligt het voor de hand, dat de twee genoemde circulatiebanken dit spoedig zullen bemerken en dus geneigd worden, verzoeken voor betalingen in een niet-dollar valuta van de hand te wijzen, daar Curacao blijkbaar uiteindelijk toch dollars op tafel leggen kan”, „„Volgens de overeenkomst inzake de dollarleening moet Engeland binnen enkele maanden voor loopende transacties vrije ponden ter be
\
schikking stellen. Het zal dan onmogelijk zijn om iets met geblokkeerd geld te betalen. Aan den anderen kant bestaat echter geen overeen
„komstige verplichting voor andere landen om de importen uit Engeland
in vrij verhandelbare valuta te voldoen. Curagao zit in het monetaire schuitje van Nederland en wij zien aankomen dat Engeland, wijzende op de afgeloopen steenkolencrisis, niet geheel aan zijn verplichting om vrije ponden-beschikbaar te stellen, zal kunnen voldoen, waardoor er groote kans is, dat wij, “populair gezegd; wederom er in zullen loopen. Spoedige uitzending van een Curacaosche Commissie om bijtijds een en ander te regelen is dus niet alleen wenschelijk, maar ook urgent . . k 9 |
en | | …_ Terug
onseigneur Verriet, Apostolisch Vicaris, is op het Brionplein teruggekeerd. De beminde bisschop heeft een lange
reis gemaakt, naar Nederland, waar hij zijn door den oorlog
zoozeer geteisterde geboorteplaats Venray heeft bezocht en naar Rome. Curacao heeft de terugkeer van den grijzen Kerkvorst groote vreugde bereid, temeer daar Mer. Vefriet ernstig ziek is geweest. Men is blij hem in goede gezondheid welkom te hebben kunnen heeten, en zi
VEREENIGINGSNIEUWS
AFDEELING ALKMAAR
„ Leden en introducé's van de Ver. „Oost en West’, hebben op
_20 Maart jl. in het Wapen van Heemskerk kunnen genieten
van Indische danskunst, gebracht door het gezelschap Indra Kamadjojo. Nadat de voorzitter van Afdeeling Alkmaar van „Oost en West’, de Heer S. W. Arntz, een woord van welkom had gesproken, kwam Indra Kamadjojo naar voren, om op suggestieve wijze enkele bijzonderheden over de Indische danskunst te vertellen. Indra Kamadjojo, die geheel bezield is door zijn kunst, wist de toeschouwers bovenmatig te boeien. Een waardig partner vond hij in de Javaansche schoonheid, Devi Kartini, die vooral in de „Rijstdans' en „Menari Minahassa'', welke dans zij met Mas Kassanna uitvoerde, blijk gaf van haar talent. Noch het dankwoord: van den voorzitter, noch het hartelijk applaus van de toeschouwers vermochten de waardeering
‘\ voor het gebodene ten volle uitdrukken.
MEDEDEELINGEN
Enkele leden bedankten in de eerste maanden van dit nieuwe jaar voor hun lidmaatschap. De aandacht wordt erop gevestigd, dat de contributie alléén onverschuldigd is, indien: het bedanken heeft plaats gehad vóór 1 December van het
voorafgaande jaar. (Art. 6b H.R.).
De nos. 1 en 2 van ons orgaan (loopende jaargang) zijn niet meer voorradig. f
| Oost West «… Thuis Best
met jamin t allerbest !
Eet
Ten Moeve's Roggebrood
Heerengracht 22, Waldeck Pyrmontkade 2E DEN HAAG
___v. Meursstraat 10a, ROTTERDAM
Golfcarton en Papierwarenfabriek N. . | Nijverheidstraat 39 —49, Rotterdam _ Telefoon 72714 (2 lijnen)
DE BRON VAN PAKPAPIER __ EN GOLFCARTON
PARKSTRAAT 10 - DEN HAAG
WONINGINRICHTING BINNENHUISARCHITECTUUR
Ee Pe En en ERE
Muziekgeschiedenis
zp CU PET MR on Ì
NEDERLANDSCH
NDSENE HANDELSBANK, nv.
AMSTERDAM - Singel 250 ROTTERDAM - Mathenesserlaan 235 ‘s-GRAVENHAGE - L, Vijverberg 11
Behartiging van _ Uw belangen in Indië en het Verre Oosten
DEVIEZENBÄNK
Oost - Wast OLEN
ZIJN 'T BEST
Laan van Meerdervoort 382, Tel. 333243 Anth. Heinsiusstraat 36, Telefoon 550811 Ruychaverstraat 1, Telefoon 554775
MIDDENSTANDSDIPLOMA. 52 eenvoudige, glasheldere schriftelijke lessen. Uitv. correctie van huiswerk. Eigen tentamens. Universitair gevormde cursusleiders. Bij niet slagen geld terug. Cursusgeld contant f 70— of f 6.50 per 4 lessen. Wacht niet. Meldt U onmiddellijk aan, dan kunt U in Maart 1947 nog examen doen.
Garage-monteur Sexuologie (Bovag eischen) wetenschappelijke curMotorrijwiel-techniek sus o.l.v. arts. Alleen voor iederen motorrijder voor volwassenen. Hoogere Alg. Ontwikkeling 10 lesdictaten
Beleefdheidsleer onze succes-cursus 10 lessen. f 10—
Gelaatsverzorging nieuwe Amerikaansche de cursus voor iedere cursus, 10 lessen vrouw
Nationale Volks Universitet - „Haagsche Onderwijs Instellingen Willem de Zwijgerlaan 38, VRAAGT PROSPECTUS
2 j. 104 lessen, 13 vakken
10 fraaie lessen Relaties maken
ER IS
MAAR | ten | Klokken-Dokter
T in Den Haag, RUYSDAELSTRAAT 72-129 elefoon
2 nummers) met de grootste tepaatatie-intichting 83.79.26 op het gebied van antieke klokken
zooals: staande klokken met en zonder speelwerk, Engelsche tafelklokken met maan en datum, Friesche klokken, stoel- ens staartklokken met en zonder maan en WIE scheepjes enz.
Met de meest moderne uurwerken het aangewezen adres
ALLE ONDERDEELEN VOORRADIG
p
dd EE VE EO WA ES PA OE TE PEN EN NTV tn Gn Ir RER CT Entente Kaorndned
UE DE BEE ELC ET CT CET ed DAE ME NNT EAN DAS. DA ov DSO hen rn zonen lt ie benenden re rendre net ed DEET EEE GEN DE bi tn de pa
Engageert voor Uw Voorstellingen, Feesten, Partijen, het
han Cabaret” van „MARTIN RIJKEN” *
Uitsluitend prominente Ned, artis tin en musici
Verstrekt U vrijblijvend allo gewenschte tulichtingen | || Rofterdamsche Bankvereeniging
Artist en Ondernemer, Nieuwe Binnenweg 346 b ROTTERDAM (West) Telefoon 30126 (K 1800)
“Programma's in iedere prijs en genre Een sterke schakel
in het Binnen- en Buitenlandsch
| & K SMIT Betalingsverkeer EJ . ee Jh, S| Scheepswerven — | |
A KINDERDIJK Machinefabrieken 210 VESTIGINGEN IN NEDERLAND
ij MBaggermaterieel
: | n | Goud- en Tinmolens ‚5 n le Í | Qq e r rel bd Informatie
’s-Gravenhage
Beusleantidotin
Vracht- en Paneulmnetha den Ee INFORMATIES EN NASPORINGEN Stoommachines SMIT M. À. N. OP ELK GEBIED
Scheeps- en Landketels. DIESELMOTO REN Stationsweg 133c, Telefoon 116510110565
Bij Uw bezoek
aan | Rofterdam
ROCHUSSENSTRAAT 172 Cor van Eck