J o B an
„Kriadoor, ` … De Schepper:
Kreasjon, — „De Schepping. K. | Santisima Trinidad , De H. Drievuldig! eld. Zie Dios Tata, … God de Vader.
Dios Joe. e God de Zoon.
Dios Spiritoe Santoe, God de H. Geest: ` Hesoe Kriestoe; ` ` ` ` Jesus Christus. `
Hesoes, Jesus.
Salbadoor , “oe. De Zaligmaker.
` Redentoor; De Verlosser. —
“A Redencion, … ` De Verlossing. Konsoladoor, «de Trooster.. -Kastigadoor , de Straffer.
Pusjon, rte het Lijden. Rosvereksjon, C de Opstanding. Ascensjon, Sg de Hemelvaart.
` Wiesji, dis di wiesji, de Jongste dag, de dag des Oordeels.
: Eternidad, © . => de Eeuwigheid.
Bida eterna, 007 “het eeuwig leven.
Gloria , SE ` de Heerlijkheid. Salbasjon , de Zaligheid..
Paradiso, Ciélo, . het Paradijs, de He emel. Fiërno, wide Hel. ki Poergatorio „ ee het Vagevurr. 05 Kondenasjon, de Verdoemenis. | S Pena eterna, ` ` ` “de Eeuwige straf. ‘Santisima. Biergen , de H. Maagd.
Oen Angel, … _ een Engel.
Gen Santo, _ een Heilige,
Diabel ó Demonjo, de Duivel,
beten
TT ndoelgencia ,
Ste: Sar |
2 Oen pekadoor ,
Fa het he E? digcha dn
Het aisen of wo |
Oen miëmbro, =Kabees ^ Kabe, Frenta, Kalpaatsji, Plooi, kär, g Kabel di wówo, Wówo, „Wówonan, Popetje di wówo, “Qen orda, ` Naniesji, Boerákoe Katsjéte , Liphan , Boka, — -Créloe di Diénte, Karne di Tinga, Garganta, Kinnetje, "Barba, Moestasji, eS -o Garganta, Nek, ` Korokóro, Peetgjoe, Skouder ; “Brassa,. =s Manoe Arte:
dente,
A
di naniesji,
„Een lid. het hoofd. "bet haar: het voorhoofd, “dè schedel. ` de rimpels. het aangezigt. de wenkbrauwen.. het oog. de oogen. de oogappel. =<. een oor. de neus. de neusgaten. pet an S de lippen ` de med ‘het verhemelte. de tanden. ` het tandvieesch.. de de de “de de de
knevels, hals.
de nek.
de. strot. `
de borst. ` de schouder. verde arm. ©
de regterarm.
Ea
Manoe robees, De linkerarm: . Deedenan, . © „de vingers. Deede: grandi, Ae, de duim. Mokéta, eee de vuist. Lomba, EE ` de rug. En mt: de: buik. -Rodia , egos de knie, Pia, o EC het been, de voet Deede di pia, de toonen. Hieltje, de hiel. Planta di pia, - de voetzool. ` Kweero, — het vel, Wésonan, de beenderen. Zenuwe, e ede zenuwen. Kabogja, cect ede spieren. Séso, ve ode hersens. Stóma, ee de maag. Mondéngo ; er orde ingewanden; ‚Long, boffi, zeker ide long. E Koerason:, ` one het, hart: Sanger, a "het bloed. Pols, . ‚de pols. Ader, béna’ een ader.
… Higra, an - de lever. Goordo, oge bet vet. Gal, | <de gal.
~ Roséa ; de adem.
Oe 10 Di T. | se — Fan het huis
Oen poorta, = „Eene deur. — “Oen bentána . B seen venster.
: Jai, | het slot of de SE ii
Koesjiena, ao
“Gen mt, E i ee “Moeraja , 06 muur, “Oen. piédra , cota Seen. steen, Klaboe, eee T kou SE “kalki; kalki Tomo. ae ode. oven. _Boterij, ` ae de provisiel as kama, =de matten.
eene s kast. = een eh ce “Oen kanika, © E Se “Oen bahoel, ` 7 “Oen zetter, epn zetter. — “Oen portret, … —— eene schilde-y: “Oen lampi, eene lam “Oen lantern: eene lantaatr ` Oen zijbor, een zijbord, ‘Glasnan, ns glazen. < kelki, he kelkjes. “Oen. garafi; ou eene karaft, ` Oen boetiesj sn eene kruik. - en bottel, ` eene Besch, en oe S Den ie? ween theebladg o
een trommel; Gordijnen. ` — een bed, mat,
> een tafellaken: eene soepkom,” een SN
= de ingang: S
gn dé nitgang. ` „Kelder, de kelder. Galerij, ande dan: “Oen SE eene- ier “Oen balki, “een hal e Zolder, SE “Dak, E E Skoorstein ,
Swéla,,
raketten Ae je schutting, mheinn “Gen stal, E cen stal, E
Sie 10 ee
Den kas di palomba,;, Teh duivenhok. Oen kes di galienja een kippenhok.
Kandéla, ` bet vous ` o Karbon, ereen tees «kolen. Sini, gel ipoe asch. ‘Hoema, > vete Rook: 'Fsj emeng. roet. ’ Oen fogón , vandien een fornuis,
Oen wéa, … ef eén pot: T Oen ketel, een ketel, 2 os ten Oen täpadéra, een deksel, an Oen makoetoe, … -= eene mand. ` ah yee “Den tobe yee A oreen emmer. phe Oen bazóra, een bezem of stoffer, `
Oen scheire, 1 ‘een schuijer. Oen sakadoor, =: ps eene tondeldoos: “Oen blaashal, = een blaasbalg. Oen barie, =% „veen vat, R oi 7 : aul Di ae alo: Van de vruchten, ena. Kala: =. Kool Zierkool, zuurkool, Andy... BBI, ` Spinasji; =o o a spinazie. ` Ge = Selde; e is -> selderie. ` Si Kálaloe ; Ger ` kaialoe - S Giambo,. oe ue SE 7 Pampoena , "pompoen,
Papája ,. cla, Lapaje. Kalbas largoe , >. o dange kolbas, Bembe, oe pastelem.:
Promente, dn Piment.” : OCS; — weie T
Ka Alimento 5
ee EE zeen is H
_ deerba > Kruiden: - Jeerba sjimarón - ben: Ee Soempienja, << … “; doornen. a o e7 _ Blommetsje, ‘Floors. bloemen ` Oen páloe, ` een boom. Sieg Uen: paloe di‘ froeta, ~ seen vruchtboom:. Sang, e "echt „suikerriet. ` zin Oen jeerba; beaks zeen blad. … E A Rais, > nt e? de wortel. gi 'Tronk6n , via ade stam ho et eta -Kaska, pel de. bast. omme : Brása, rama} een tak. te T SE
Di koenienda bbe: E Van de eelu oH
Pam, 8 “Biood. E Koemtenda / 7 E T Bibida, 2 Rom.
- Brandi, : Bienja, "vun, Serbees, ` <- bier.
Away E Zo water.
Tee ae, hee 7 haa: A chocolade. Kofi, A STE D het vobdsel, Ñ de. spijzeh boter. reuzel. KN vleesch. | E ct E
“br randewijn.
S Koemienda, — : Mantéka, ` Rees,
a TS kt
D animalnan.
Oen. animal GE, Een dier. estia : Cp "een beest. Oen: paara, ee een vogel, Oen insekt; a GEN insekt. “Oen Sc? een hond, | Oen. poesji , „eene kat. Pias
Oen kabrito, OB
Oen kabai, os Oen. jeewa, . _.eené merrie.. Oen pooter, „een ongetemd. p
‘Pata di abe > . Kleng > di kahan;
zker En eén
` de hoef van he
Jan ; hok
Fan de dieven,
Lana. de wol. Ráboe de staart. ` ` Bestia A karga, Sen aties
“Oen moela, “een muilezet, Oen boerik,. een ezel. Oen karneer., ` een schaap. Oen lammetsje siten Jami oc Oen tooro, Jeen- stier.
- Oen boeë, een 08. Uen baka, “ene koesGen: GH ik “een kalf. Kaatsjoe, . „de horens.
varken. `
ein, FR. Sei
Oen animal venenoso, Een venijnig: g dier:
Oen kolébra . ©, eene slang.
“Oen kaskabéla, ` ` eene. ratelslang. SE Oen ` tirakootsje , ` een sprinkhaan. ©, “Oen krieki, == ‘een kriek,
Oen arahja, = eene spin.
Oen froeminga ; > eene mier.
“Oen bietsje, | , ` een worm.
Oen. abéga, | tene honingbij, Komegijn, “de houtworm.
Oen moeskita, ` ` ` eene vlieg.
Oen sangoera, ` "` " eene mug. ` - Oen barboeletta, een vlinder. Oen baka; " 3 eene tor: : “Gen palomba, ` ` "eene duif Hala, -^ vde vleugelen. ¿07 Nesji, vee bet nest = 7 Weebo, og ejerens i
Oen gai, MEE ae een haan.
Oen galienja, ` ` _ "eene kip of hen.
Oen poejito, “een kwiken.
Oen polétsje,, een hoentje. © GE Oen pato, ` en eene eend.
Oen snèpi, =- ` eene snip. ' l Oen soklé, eeng patrijs.
Oech pauwies, eene paauw. `
Oen parabroeha, ` “een nachtuit. ` ik Oen lora, "een papegaai,
Oen blinkertsji, =. "een kolebrie.
Oen piskaar, een. sisch,
Weebo di S ge se ‚de kuit.
Weeso di GC mt de graten.”
Skêma, ` `, “de schubben.
ee, 15
Salman; E : Zal sa 2,
Paling == aal of paling!
Oen kangreuw, Mr dene krab.
Oen tibron, een haai.
Oen drade, "een dolfijn,
Oen boeladoor, `. ep vliegende visch, ~Oen morkoot, eene landschildpad. Uen toertoeka , eene ee
Di i parente o IE Pan de bloedverwanten. RS Le ONE dn
Tata i Mama , GERE “De Ouders. PN en ` Familie, famia, CS _ het húisgezin. ` Tata,- P Mama,
„Mari,
5 Moche.
Gom, Tio; a De oom co Ba anta, Mootsji ; Tia, de tante, -de moei: _fde zwager, schoonbroeder: K de zwagrin, schoonzuster.
-fschoonde schoonvader , zoon
Koenjaar,
weegt go T D schoonmoeder schoon- ` eee : [schoo Primo; de neef, foom’s of tante’s eG aa ie Ie < de nicht, f kind. Sobrino … 5 neef, broeders of Sobrina, ` nicht a kind. Oen weeskind; wérfano, een: wees. | Padrino; oa de peet oom. Madrina "de peete moei: Oen gaar, = een doopkind. ` Decendiënte, ne de e Oen: voogd, ` at “ten voogd, ` Oeltimo. boldentad t ai de uiterste wil ment SI E pept ag GE Sen boedel,
l C: nanne ` Oe bejoedo,
Oen bejoeda , Oen moetsja “hom : Uen Co:
"de geboden. ghet huweli
Se 18 Zoe
Oen konosier, = ~ Een kennis, seen Kriaafnan, ies „de dienstboden. “Oen. krisar homber;: sir- een knecht. bidoory see
Oen kriaar mocheer; eene meid. {de keukenmeid,
Kokki, at kok.
Kocedor,. ~~ ` de naaister.
Strikader, vere ende strijkster. ` oc" Labadéra , © see de waschvrouw. 0.2
Di moendo en serra, Van de wereld in het. ar, e algemeen.
Natoeraléza , zeke -De natuur. ` Oeniverso, ` het heelal. Moendoe ; ms de wereld, Ciéloe, ` eso de hemel. Teera, ©. de aarde Firmament , = s het rand, Loes, oes ee het heht.
huala: skocnidads + Sombra,
de duistemie.: “de schaduw. …—
Solo; ` nde zon. ed Bae Loena, 8 „de maan. wall Loena klaar, is de manneschijn. Promeer kw: ana het eerste kwartier.
` Oeltimo kwart dioena, liet laatste kwartier,
Loena pobo, -. e nieuwe maan, -Volle maan, loena j jeen, ‚volle maan, Oen streja, cosin Bene. star, sters, Oen komeet, z „eene staartster !
Oen eklips, | „gens E |
= 18 —
Lamaar, De zeg. — 2 Awa, o> het. water. Awg snl. oen “weewate: ' Skoema eenn het schuin. Kosta, oe oe de kust. Awa jeen, e hoog water. Awa seko, | seer laag water. Kanto di lamaa het strand. Kanto di rio, ede Oe Oen rio, © eene rivier. Gen vijver; Ee ER vijver. Tada e SE Zee Oen fontein, os eene font Oen wówo Leg eene ader. Tempoe, © shet weder. Kaloor, "de warmte. Trio, 7 Sekoera, de dr Eekan fresko ~ koelte, koel: Zu Biénto , dede wind. Oen bignto flaw SC eens -Oen biënto favorable, veen günstige gan a Qen biénto kontrario, “een tegenwind. “Oen onweer, een onweder. Qen storm, teen stor Oen orkaan , i Noord Oost, Zud, West, “Awe, avia Oen ‘noebi : Awa-séro, ` He See megen.
>
sa 1 ae
Oen reenboog , … .. Hen regenboog. _ Donder, ~= dé donder. = Boos ta ein, bei dondert. “Oen donderslag , gone, Een donderslag. me.
Bliksem, — … .. de bliksem.
Oen rajo di weerlich , een bliksemstraal. ‚Awa di rooi, een stortregen, Dauw, de dauw.
Oen damp, hoema - seen damp. ` : “Oen tembloor, eene aardbeving. `
Oen isla, "oen eiland. es
Oen kaap, CC eene kaap.
Oen sero, nn ten berg,
Oen sero. SS, _ ` een heuvel.
Oen: baränka., eeue rots.
Oen klips, S Kä ra: een klip.
Teera abau” sg „laag land.
Oen boerákoe , eene oe eene grof, Jeen hol
: Oen kweeba;; — Oen iad ` e eeng Zant
Di re | Van Ap tjd S
Tempoe , “De tijd. Koéniinsariente “het begin. Fin, 6 kabamen' het einde: Meine “het middens
Oen moenia I T Qen ora; Se een, war. T H
Qen mei ora; “éen half uur. Oen kwart dior een Lan er, Doos ore , "E bee - ae,
Siëte ora; Sienk’oor i met, taar di seis, ->>
“Oen kwarto pa dës. Sienko minuut promeer “koe sienk’oor, ~
Diés minuut pasaar di
otsj’oor, (otsjo ora,) Oen dia, Oen mitaar dia , Anotsji, Mardoega , Manita; máinta > Mainta’ tempran, Merdía, ‘Tramerdia , Atardi, anotsji , Mei anotsji , ` Salimentoe di solo , Drentamentoe di solo, Awé, Manjaan , “manjang . ; Otro manjaan ,.
AJETA, Antajéra ,
Otsjo dia , Ted Qen semaan, semana; yo Semaan pasaar, Semaan be ta: Kia: Na tres semaan ,
Oen loena ,
Oen mitaar anja GENE. EEUW.
Gen siglo,
ó mi
zaide verledene eck? Se -de aanstaande. week. wel
„over drie weken,
eene maand.
aq
Zeven. nur” half zes.
kwartier voor tienen. — vijf minuten voor vijven.
tien minuten over achten.
een dag.
~~ een halve dag. de nacht, de avond.:
vóór de dageraad. de morgen. ~~ de vroege morgen.
“de middag.
a namiddag.
“des avonds. 7 < middernacht. “zonne opgang.
Ke ondergang.
ee
overmorgen.
gisteren.
as eergisteren.
‘acht dagen. — A Bee F
eene week.
een half. jaar.
Semana Santa, `
Dia ES cenisji , Anoenciacion , Tucsa- 1 aon,
Donko diet
Weebes Santoe , Biernes Santoe Sabra Santoe ,
Paskoe di Resoereksjon, S De kraisdagen. |
_ Hemelvaart, ‘Ascension, Hemel
Dianan di rogasjon ,
Pinkster, Paskoe di Spirítoe Santoe, -Dise di Corpus, Së San Gwan,
Asoencion, di la Bierg gen, Allerheiligen. ~ Allerzielen. … Kersavond. ` Kersdag. T i “Onnozele. kadaa dei
“Todos los Santos, "Todos los Ma Bispera di Paskoe, |
Dis di anata Dia di Rei soe anja,
Dia di ajoena, Biddag 6 dia di orasjon,
De Va aste. Aschdag. Maris Boodschap.
‚por, ` Quatertemperdag
_ De Goede week. — -Witte Donderdag. ` Goede Vrijdag." Baasch Geer o
Palm Zondag.
Paschen.
S SE
Pinksteren.
i sn: ds de Sint-Jan. S
Maria Hemelva EE
„Konings. baas o Vastedag. `
Bede- dg
Midier, Péso ete. Mate, Gewigten enz;
“Oen Heber, eu: Een pond. wek Oen mei bebe “een half pond, ` K Oen kwarto, „een vierendeel , kwa Oen Ons, „eene ons. | Oen peso di 'ciënto lieber een centenaar.
Oen bara, (yard, ng) eene el.
Oen vaam, brassa „een yadem, ` “Oen pia, seen voet. ` ; Uen dam, „een duit. … …
“Oen paso, Oen boaka. ` Oen baril Oen pipa, ooo. Oen kanna, Se
Oen bariel. tejikitoe Oen doebloen
een ne R „een vat if
Wel giotien,.
Get E E halve gulden. en Kc , Oen reaal, Oen ie, Den cens,
Cen, ER
2i
e US ee
Oen moetsja di skool, Pen schooler, _
Oen pensioner, ` een kostkind. Oen rekompensa ,. eene belooning. Alabanza, ` loftuiging. Kastigo, straf. l Oen meza; eene tafel. Oen banki, eene bank.: Lessenaar, de lessenaar. Boeki; het boek. Les, = de les. Oen Wei een blad, eene one Oen doblá, eene vouw. Oen letter, ` eene letter. ; Oen lei} eene let. Oen grif, pone grift. Oen spons, ` eerie spons. Oen skrif, … — een schrijfboek. Oen potlood ;. … een potlood. Oen linjaal, een liniaal. Den pen, eene pen. Oen. sambètsje ; een pennemes. Oen: bosji di pen; een bos. pennen. . Inkt, … inkt. Oen inktpot , een inktkoker.
Zantoe, en zand. Laker, Lak.
© Ouwtsji, = ouwels. f Oen boekt-di ke ;. een leesboek. Oen fout. ` eene fout. Reken, cijfer, — rekenen. l Oen splikasjon : eene verklaring.
Oen trabau, =- pene taak.
mnd rs
me OH aC
Di wiji Kan de spelen SS opo uggs Oer ne Uen dam, "rz Een ikd. Oen dambord , l = >een dambord: Oen piëdra „55. eene schijf. Wéga di karta’; = 1 het ERT Proef, Aen “de troef, Gana manoe > den slag winnen: ege en do het verlies. Ganasi , WE ele 06 winst. Proniecr den wéga ; de vóórhand. "rr ofera An de loterij. Oén lot; l een lot:
Oen noemer di loteria, een loterijbriefje. „Prémi di mas halfoe , “het hoogste lot. `
Oen nada; S “een niet.
Oen dau, ‘dobbelsteen; een dobbelsteen
Oen. tiramentoe , een worp. `
Oen kaas di wéga, ti "een Fan G <i
Oen hoengadoor, ` een dobbelaar, aa
Oen wéga di dobbel , “een dobbelspel.
Hoenga karta, = kaartapden.
Sali afoor; er H uitkomen. "7 ‘
Wén | di schaak, ~~ het schaken, het schaak; mts spel.
Oen schaakbord: l A
Biljart, nv het biljärtspel: `
Oen korementoe di kabai, eene hardleers
Karéda oor “de loopbaan. `
Pesta, nete eS ost wedden, «57
Oen iam, , Gene aman
— 86
“Oen plezier,- zn
Páloé,
Oen balla , l
Oen balla di hgenga ,
Oen trom, "7
-Oen swiep,
Oen ‘vlieg,
Kaboeja ,
Oen rátel,
Malber, `
Hoenga pad,
Tamboer,
Korré,
Trompeká 2
Salta,
Landa, `
Samboeja "` Di stad,
“Oen: stad ,
Oen poorta ;
Oen Zort ;
Oen kája,
Qen kája di kroes,
Oen hangetsji ,
Oen gracht ,
Oen plein, _
Oen katedraal ,
Oen “miesa,,
Oen kerki `
Oen snooga ; ad Ge
Oen toren, `"
EN vermaak. de stok. i “een bal.
een speelbal,
“een tol.
eene zweep.
een vlieger.
“het touw.
een ratel.
knikkers.
“het pandspel, | de trommel. |
_doopen. struikelen,
springen. … zwemmen. duiken.
Reese md NG
Van de stad.
ei stad. eene poort. een bolwerk. ‘eene straat,
„eene kruisstraat.
eene steeg.
_ eene gracht. ` een plein.
eene hoofdkerk. `
eene. Roomsche hdd.
Gene Protestantsche kerk, ;
“gene Sinagoog.
“een toren. 9° oi
Oen kapel, > Eene kapel. Oen kombentoe, > ` een klooster. Hospitaal, het, gasthuis,” Kaas di wérfano, het weeshuis. Doeäna , f een tolhuis Poskantoor, "de brievenpost. Hal, “des vieeschhal. | Marsjé , = de markt. ` Haaf, © =. pde haven. Ee Klip, “de scheepstimmerwerf, n Oen moelina , Sas een molen, Prison , __ de gevangenis. Kaas di Iéko shet dolhuis: Oen hotèl, — een logement. Oen skiéna, ` ^œ- een a ER Sang =, feene herberg. ` GC "P, e kroeg. ` Oen. hende di teera, een inlander. GEN birger, … — een burger. Oen hende di stad, een stedeling. Oen bisienja, © een buurman. (vrouw) Di a -o Faa het land. Koenoekoe ; fet land, het buiten: . A
Bieda di koenoekoe , ` het landléven. Bres Oen dorp, puéblo, een dorp.
Oen sabana . gen gehucht,
` Oen koenoekoe ` eene enn tuin l Oen hende di koenoekoe, een boer, landman, Oen plantadoor, «een zaaijer. |
Planta , E zaaijen , daten ` aes
pa
` Meera vlak’,
"zen AY
Oen mangäzina, = Eene schuur. Jeerba sekoe , pága, ` hoot.
Oen montondi paloe maisji, een maisstokken berg. Teera ; R ; de grond. ne Oen garoosji PE _ eene kar,
Oen ploeg; ` een ploeg.
Oen skop, — eene schop.
Oen ‘hark, eene hark.
Gen pleki, ar een pick:
Oen tsjappi, "Gen sjap.
Oen sifte, ” ` eene zeef,
_Tempoe di planta; ‚de zaaitijd. Tempoe di kibra maisji, de oogsttijd (va mp ais.) Oen serkaar, . — een akker. ae Ne, oden Ren We ns _ Maisji tsjikitoe , ge -kleine mais.
Oen tapoesji, eng mais-aar, 7
„Harinja (di) kas tarwe meel.
Jeerba , _ het gras.
Ge {de weide.
| Wet, T ` Yhet weiland.
„Mondi, ~~ wildernis, bech Qen hátsja, eene bijl „Salienja , S zoutpannen,
-Oen hoffi , een hofje. c
_ Poenta, ` het toppunt, …
` gene vlakte.
Oen Tanki, een vijver.
Kamina, Le wen, o “Oen Dani, a ndam, (soor
Dear, GC laagte
Di bistier.
Oen bistier,.
Oen sjémies,
Oen rok, . Oen kapóti ; Oen mantel, Oen sjilet, Oen karsoh , “Oen japon , Oen sombré ,
Oen preik,
Oen dasji, Linnen, hiloe , Oen kamiesa ,
Oen plooi, Sp D
Boeton , Handschoen , Kraag, Gekkoe , Manege Voering, `
` Oen garóti
~ handschoenen. “de kraag. zakken. — -o de mouwen, < de voering. kousen. schoenen. „eene gesp.
| schoensmeer. „een degen, een. stok. D rotting:
“Oen doosji nei, T Seng snuifdogs,
— 49 L
Zan de hleedere en
Een kleedingstuk.” een vrouwenkleed. een mansrok, |
een kapot.
een mantel..
een vest.
eene broek.
een
een hoed. | eene EG, Ee
een das. ,
lanen: "77 een hemd.
… eene plooi,
knoopen.
H
Oem horlósji 7 Oen bereit , Sienta , Fenéta ; Angoea , Oen-peinja,
Zantoe , Greis , Stof, Klei, Kalki, Oro,
3 Piata., E
Koper, Hero, `
SÉ Ta jogo.
“Tins stanja, DER Ké waver. Piédra , Baránka Loodw: it, Krijt ,
Oen Wini, o
Enemigo, Oen soldaat ,
mend se dawavel,:
a TK R
Di pee Ca
< 30 — Een horologië. _… eene beurs. … <o dent. spelden. … naalden. “eene kam.
klei, klei aarde. kalk. ng goud. „zilver. BODO. izer nn — food, dd “tin. “blik.
z steenen.: rots, rotssteen. ~loodwit. ao kije ooo = eene miji
=o
Pik jn SE EE ` De vijand: Re een soldaat; es nd
we Sf een Defensa; De 5 Ee z
Polvo , Soss Duskruid. Arma , wapenen. Oen kanjon , e een kanon. Oen tiro; T Een schot. à Oen skopet , ee een geweer. Ç Gait verten de hann. | Kanjon, ` de loop. - = Oen Pion, E pistool. es Oen anga = eene dans. E L Oen spada, aco een zwaard, Ae at “Oen sabel, boner, ~ “een sabel. d Oen poenjaal , ` een dolk. Oen fletsja ; "` een pijl. Oen tamboer, ` "een trommel Oen bandéra; ` eën vaandel, vlag. Balinja, de schede (mes) | Bringamentoe , de strijd, het gerer 1 Tira, < schieten. Hoewi r vlugten. Alianza , oe het verbond. Pag jee onder ve de. vrede, Oen eg, een verrader.
Oen herida ,
dN ` eene wond. Oen prison; Oo.
e een gevangene.
c nd
delci ëng. SEH
7 Een “werkman.
een timmerman. ` een metselaar feen verwer. Jeen schilder.
“ben da. :
“Oen. Tiada 5
ES
Hen Trier, S E Oen ma ; Oen. sapaieer s! Oen smid, Oen peke oor. : “Oen. dokter,
“Oen hemerdaate “Oen. bode ,
27 Oen sjouwer, 2
a Di Ze Se ‘ GC Género. hoemano , E
` Moeheer ,: Jioenan , ` Wem. di moetsja ; coe Beséia en Qm hende bjw;
d facementoe , ae eer Te T
Maloe, enfermid: d, Morto,
; | een herder. “een
een Ñ
` een kuiper.
» = een visscher. ` een geneesheer. : een leerlooijer. `
— een koopman. ` < een bode.
ee). a
“Het menschelijk S
<= de man. de vrouw. nt de kinderen. o de kindschheid. ` de ouderdom. | T een grijsaard. ou = het leven. = de de geboorte: T de gezondheid, Arde ziekte. de: dood, S Koeramentoe, sakoer, E 3 - „de Edad, : ~~ de hoest. 3
Een slager
een oppasser; kleermaker.
een
een “Tastdrager: ;
Van het uas.
de menschen.
de generee
“de mazelen,
Dewáter,
A Wi
R alafrioe , Kaéntoera- heel,
Maloe di p
Kramp, Skorbut ,
_ Biramentoe ,
Kaëntoera koraal, …
— dei waterpdkker ws Inenten: 7 de koorts.
‚Het roodvonk,
D
<o de koude koorts; :
-Kaş for dié mees, i
` 2 S EE Kal Haag S
de gele koorts.
EM gen ha :
sos de melaatschheid i
a de. pest. ce See? GE i
pijn, smart. bet lijden.
… bezwijmen.
> flaauw vallen: | ` eene zwelling, gevel nie
_ eene zweer,
: o zwarte Sek
deens borst de waterzucht: vede geelzucht. onde jrebt: 47 de kramp.
de scheurbiik:
, tandpijn, „walgen
ef de tering.
S
eene dadel
aansteker. +
braken.
Deloor di kabes
_ Oen boggel, YE oe
“Gen papp
“Oen a vomentoo
— D
Oen radi, Lands “Pen Tad.
Oen vile „eene vijl.
Oen ploeg; een ploeg. ind ‚ Oen. piédra (diy moelá, een steen om te malen! Benta , 0) ee Wanene o ëss o o Oen kramtsje „ ` eene Krag:
Oen haak, een haak.
Oen watepas. ;
een waterpas. ` Oen tsjoembo ,
eem, deeg
Matsjika , Ze „mengen (kalk of Oen baréta , He oe een hele Uen moker, 9) me een moker. ,
Oen pieki, pik, piek.
Oen korketrek ,
Een alek.
Oen walvis, biskop, Oen, zaag , "een zwaardvisch. Bakelau , ER EE ee Makreel, oo 0e makreel.
Oen Pikoer C Oen Kar Tapatêna Bas: P Dekeleer. Stokvis , “Oen ragadisj Kreeft; 4 Oester; Hom, "webo , Aveta (di) n
—
< Een havik, w seen val a Teeney
Oei -meeuirtsje Oen gans, „Oer RO ese Ploema , >
Kolmija 7 Oen ma ibom a,
“Oen GC Oen: mot, Oen skorpioet Gen dizenbein , Qen bietsje „
: Hed sie AL veen
‘Knoflo 5. Knoflook. Sjalot sjalotten, Rooibiet c bieten: RO ‘Raap, „rapen. Ramenis , = T amana
“Oen ‘plomiet:
“Oen paloe aA S ` Oen paloe ol ijf “Oen Ben
„eel ‘olijfboom: seen vijgeboom, een mispelboom
_granaatba
ee mahonijhout. > ` de regentijd. “Oen hoema, teen stofregen. -Maal eet, at iet ‘onweder. >
; Oen hoos, "eene hoos- ~
shet oogwit. :
Holoor; holé, , Smaak, goesto , ` Oen kies, Spraak, habla , Saliva ,
Kampina ,
Klier, mee
Hoemoör, Oir, tendementoe ;
Oen klisteer, lavativa ,
Oen* pregasi , Remedi SC Sangra ,
Oen bánjo, Soda, l Halá, frega,
i Hoenta g “Skoepi ,
kd
| Sintier, Fortoena , l
Disgracia , Legria, kontentoe ;
Tristésa, afliksjon ,
Pasjon, F TOOFZA ,
Koerasi , animo ; a Balente , | ‘Trastoe ,
~— 38 —
De reuk; ruiken; =t de smaak. „ weke . eene kies, ME “de spraak. `
het speeksel, a de huig. DECHE E de klieren, ;
de vochten.
het gehoor. —
een lavement. -s
eene purgatie.
geneesmiddelen. —
aderlaten.
een bad, ` … zweeten.
wrijven.
imsmeeren,
spuwen,
í De rede. [het verstand. het geluk. = fortuin. _ het ongeluk. „de vreugd. … de droefheid. driften. cl de „kracht. . de sterkte. “de moed. dapper. L strecken , inging a
KAIN
= 59 =
Maldad , Bagéza , Amor propio ; ei Kwidado, = Amor, stimasjon, Amistad , Afeksjon , Indiferencia | SA Sin kwenta : diskwidar , Gloria, Bergwénsa; SE (Grandes , Foeria , Sabidoeria ,
` Lokoera , Kabesoera , Dwéle,
Malicia,
Inocencia, … Gradicimentoe; ` _Konfianza, 7 Diskonfiar , Speransa, Desperasjon,_ Kérementoe , ' Karitativo , - Krueldad , Santidad ,
` Goedheid, -= slechtheid.”
_laagheid.
| „eigenliefde,
a Te ee „vriendschap. l genegenheid. onversc) ‚ zorgeloo
Gg SE schande. D ; grootheid.
nada
EE
S i “dwaasheid,
$ spij it,
zor
Toeni:
koppig.
kadia, slechtheid,
: ‘onschuld: dankbaarheid. - ` vertrouwen.
wantrouwend.
KD 2 Schrik
Spantoes Obee ia
afgunst , jd voorzigtigheid. 7 zachtmoedig „ T “zachtmoedigh | ‚de toorn, grams „nh
l "e ‘inganza , ““Sin koerasi, si < Sin miëdo , balen “Soberbia, — orgoeljo , Banidad , -Traicion , Netsje ,
Soest , Supersticion ` Atencion, Misericordia , Oen traidor, Ansla,, Erroor, `.
‘oplettendheid. barmhartigheiden Verraden: angst.
vi dwaling.
Oen aksjon,
Oen diskwido ; - S
“Oen loebidamentoe `
Oen mentira , : Oen ladronia ,
-Oen matamentoe ; 7 e i
Oen kastigo, ; (ge ofensa; =
Oen insulto, oos : Qen rekompensa} — eene belooning: >. Verzoening. - Sex er de ‘opvoeding; oe
„eene weldaad,
Reconciliasjon SE Krianza , `
Oen faboor, ` -Oen-nobo,. Oen trabau ; “Oen fiamentoe ;
“Oen: trokamentoe 3 Fos -Oen ener ai
Oen sirbiesji. `
Saba BER Paloe (diy vert, AWAS, `
Habon, Goema ;
` Vitrioel ,
< Vroes ,
Pik, Lijm, En
„Drop, drup,
Skim x
z Seen berigt,
„een arbeid, werk, z Gene lening.
+» eene ruiling.
SÉ Indigo.
— 41 —
Eene daad. “een verzuim:
` "eene vergetelheid. Oen falta , EE
eene feil, “misslag;
: een logen. = een diefstal.
- een moord. „eene, bestraling; st
eene beleediging ;
S CH tijding. Ge
> eene betaling een dienst
` verfhout.
= gwartsel. `
zeep. gom. stijfsel.
`" vitriool. „roest, ` pik <a hjm. drop.
schimmel. = 6
Di kabai,
Oen sieja,
Oen fréna, Oen riempi, Oen sientsja , Oen goelifeer, Safrena , Da Stribo „
Sjabrak , Wardapolvo.,.. Stap, passe , Oen kamnadoor, Kamma pas, Trota ,
Galon. Bakeer Roskam,
Oen skijer,
Oen kabai (di) sjès,
E A Oen wagen, Oen sjes, Oen rad,
Van het paard.
Een zadel.
een toom, bit,
een riem, een buikriem. een staartriem.
het hoofdstel.
de stijgbeugels.
“de schabrak. „het dekkleed. ‘de stap. … een telganger.
pas loopen. draven.
_ de galop. “de voorrijder. de roskam.
een schuijer.
“een koetspaard. -een wagen.
eene koets, sjees. een wiel, rad..
Oen pooter, een ongetemd paard. ` Mansa ó kibra kabai , paarten temmen.
ee Q-a
Verschillende bijvoegelijke naamwoorden, `
Le ee (Gemakkelijk, dageer, (héi, < spoedig, ligt. Pisaar ,. rr zwaar, . Amargo, bier.
Zaer, Wet Zuur. Bjeuw, e D „oud.
‘Nobo, =o > EE E Dniie SE HEI, , Seko, o> 2 ` droog. S
d oe See vochtig 2 nat. e" strong, ha d.
abete jin | schuldig.
ws KL u
Taf, kobarde; - Favorabel , "—
Falso ,
Vaste, firme, ) Soberbe , orgoeljoso, ~ Zwak, débil. Sterki, “doero,
Loko ,
Stom, moeda , Lam,
Soerdo ; Frioe ,
laf, lafhartig: 7 gunstig. ……valsch, ‘boos. vast. :
cv gwak. ooo ce gterk, hard. dwaas, gek, zot: le stom, i EE lam. wiee doof. Emst koud.
Inocente - Onschuldig. -Korkoba, „krom. © Kortikoe, zu kort. SÉ Miédoso , ane schroomachtig. Hol, fofo, hol. Kruel , ~~ wreed. RARE Doesjt, ax coo Jekker; zoet, ` Dele Ba delegaar dun. Debt. — ader dik, ` Disgoestar, —_»afkeerig. Trabagoso, ` moetelik. ` Manso , vo gedwee. Dibbel , es “dubbel. ‘Doloroso ; “smartelijk. oe Doedoso , “twijfelachtig. == Igwaal, pareuw, gehik. se Hoesto , billijk ,- tee _ Eterno, — eeuwig. Pertar, ` -=> naauw. Molesto ; lastig. Verdriet, E vérdrietig:
trotsch, hoovaardig.:.
Goeloos; E (Baie, Grandi; o RP00L, Grof, broeto , ;
kwaad , beter. rijk.
el adie.
steht
ET
Flogo; Lui, traag. Partikoelaar «0 bijzonder. E
Tsjikito, ; = ` klein.
Pejor, BARUNG a Koe portita ; wi spits 7 puntig Skerpi, | gi scherp: =
oe mogelijk. : diep.
Posibel , endo
Hinter, ‘Triestoe ,
CHE NEE Berdadoro sj, berdad, y Abrir, > Open.
Sema gesloten, — `
— 4p
Bijwoorden, Ki oegwoorders eg, o ni
Vroeg , o ` Tempran. Laat, _ laat. akh, > …_ pejoor: Wel, EEN Ee wel. Meer, gë e as. Daarna, e despues. Wanneer, — kt tem. Alles, Stoer. Niets, et nada. Weinig, o ù ` poko; LEET e maaan. Veel, Te, 75 =. moetsjoe. * Waar, Soenda. Minder, dt menos. Beter ; | ` mejoor. Hard, doera, Daar, aja, ajk Digt bij, - = arka. Ver. . se To leuw. Niet, geen, o mo
Niet meer, mo mas. Ter sijde, <. oen banda. Zooveel , “os tantoe. Ook, oo u també. Hier, > d aki. , Hoeveel , ~ 2 kwantoe, Weldra , ee) prés. Dadelijk , ef benbé, Binnen, in, _ 5 aden, den, Buiten, of) afor, for.
Dan, toen, - tanto.
Boven, op ‚+ Eindelijk, Langen tijd, Altijd,
In stilte 5 Alom,
Liever,
Van nabij, Vooraf, eerst, Bijna, Sedert , Dikwijls,
Zeer dikwijls ; Behalve dat...
Zoo aanstonds ; ch
Hier langs, Daar ginds, Reeds, al, Genoeg ,
Hoe,
Vóór, tegenover, Beneden, onder, Eens,
Nu, , , Alléen, slechts ;
Elders ,
Nergens“,
Ergens,
Welligt,
Anders ;
… Verkeerd ;
Geheel en al;
Bij tijde, nen …_…gwoor. > solamente. otro kamina. ` oe __ningoen kammg, ` oo oen kamiina, va podeser. sino.
— 8 == Ariba;
enfin.
largo tempo. semper.
kéto.
na toer banda.
“ mejoor. e en
di acirka. promé.
falta poko. for (6) des di. moetsjoe bé.
“ masjar bé.
sobre koe.
= aworó. - aki banda.
aja banda.
' kaba, ya.
basta.
“kom.
dilanti.
aban, bau. „oen dia.
na (6) koe tempoe; S E
robes. henteramente:
ae £9 SS
Plotseling ; oe Di ripiënte! ` In °t geheel niet; absolut no, Dwars, dwars. Regt, l , dretsje Zeker, i sigoer. Ten halve} =` na mitaar, Op nieuw , di nobo, Voortaan , di aki pa dilanti; Zelden , < = poko bé. ` Onlangs, ` ~- otro dia. Aanhoudend, = -> sin stop. Nog, oer ainda, | V oorwaarts ; ` adilanti. Achtotwaarts-; pa tras. ` Gaarne, — ~ koe goestoe: ni Met Gods hulp: ` koe Dios soe podeer, = kanan aa Be Maar. Ma Indien , si Of, Rn DE Dewijl, omdat, © > pasobra: T Daar, = “komo, ya koe) en Poen 7 ora koe. T Zoolang als, > tantem koe! ~ Zoodra , {asina pres koe}
Terwijl, ` "rr" Miëntra,
Toch, echter. "H toch.
Alhoewel, ` Ç ` apesar koe: Ofschoon, “eee mag koe:
Safin koe,
Ope er he koe.
ER a
Hoe... ook, Mits... maar,
Ach! och! Bah! foei! Stil’ hos ay a Ei
Hei! sti het! _ Kom aan! welan! “bam! opk o top! Op! op! anbal Wes, al. 2 ai di bo!
| enger
Ei. koe. basta koe.
Hetzij. ‘sea koe, In, aan, naar, Na, Rond, R rondoor. Zonder, Den sin. Met. ) vern Roes. Voor, jegen, dom, ` pa. © Tegen , “ue Kontra "Tusschen , ““denter. Van wege, dr parti. e Aangaande ; ~~ tokante. Naast, = banda di, Foei! ` Ah!
Aanbevelen: Aanbidden, Aanbieden , Aanbinden , Aanbranden e
Aanbreken ` (de ed)
Aanbrengen , _Aandringen , Aanduiden , Aangrijpen , Aanhechten , Aanhitsen , Aanhouden ,
- Aanklagen ,
` Aankleven , Aankloppen, Aankomen, ‘Aankondigen , - Aanlanden, Aanmoedigen , BK „Aanner gr. `
Aanroepen , Aansporen , te Aanstexen ,
L
< Aantoonen , Aantrekken , 7
L RL age
„Werkwoorden.
_ Recomend.a te adora. hoes =- _ ofrecé, presenta.
H persisti. _ moenstra.
E mantené, wanta kega, klaag. ` _pega, W ; bati ee
_consega. toka. z
anota, toema ba ` wmoensira. biesti,
A Ss - Aanvangen ; SSC E SS Koemienza. ` koehé. nn mp0 Kanvullen” Ss ` "ena, Aanwenden , E ` apan ae Aanzetten 7 ekeita, manda, Aanzoeken "een solicita. BAN,
Achten (hoog) estima, opge, oAchteruitslaan, (dieren) tiera kootsji. Achtgeven , ` boeta atencion, (h Afdalen , oe e baha. L Afdroogen i A Seas” 4 Atdwalen , “oC heera kamina.. Afkéuren , c desaprobá.
S Afluisteren , eee oe _skoetsja. Afmatten, soe fatiga. Afrükken, a. “ranka afor.… Afscheiden; -separa (for). Afschillen, sss ask. Afsehpiven sn ome Rop Sige tad kaa Afwennen fe Sn discoestoenia.. ce
Atwentélen: T oo lap ae, = WEE _Afwisschen , Ee POR. Afwisselen aooo TOKA, moedá.
Afzonderen, © > oa ki oen banda. Antwoorden , d responde,
as Tadi. l “kalmá, beda
Baden: "` Bedanken, Bedaren ,
Bedekken , Bedelen , _Bederven, Bedienen , Bedingen. Bedreigen, Bedriegen ; Bedroeven ; Begeeren , Begeleiden , Begieten , Beginnen , Begraven , Begrijpen , Begunstigen , Behagen , Behandelen , Behartigen , Behouden ,
Bekennen, belijden ,
Beklagen Gemand) , Beklagen (zich), Beknorren , | Bekostigen, : Bekrachtigen , Beleedigen , _Beletten, Beloeren , Beloonen , Beloven , Beminnen ps;
E
bevallen ,
B. 7 Tapa, koebri "` piedi limoosna. ` danja, corompi. sierbi. S hoesta. dreig , “ganja.
` menaz.
T afligt.
desea. ` kompanja. ` moeha.
E koemienza.
~~ desra.
_komprendé. favoreeé.
ES “goesta, complacé. `
_ trata.
-hacı kausa. conserba. confesa;
- kega: l skwaal.
- haci gasto. : i
“confirma. ofendé.
„stroba, Toer.
“paga,
impedi.
recompensá, |
priminti. etiema.
declara = ae tené compasion kee... E
B. Beraoeijen Sol a Misji den. bemorsen „ … ©. soesja. benadeelen , : = danja; haci danjo: 3 nn. benoemen , rr nombra. C beoordeelen., -= hoezga. bepalen , bepaal. beproeven , o mroeba, bereiden -. ro prepara. bereiken, ` eg (naje berigten , Tawa, doena nobo. berispen , Sc doena correkston, berooven , ver ve priva, Mela... beschadigen , … haot danjo ó malo. beschamen, ` ` ` brongwenzá, si beschaven , <> @iviliza. Ee beschermen , | protegé, defendé. beschikken, | disponé. beschimpen , ooo o ofendé. beschouwen , "` considera , beschuldigen , , _ o ukoesá , (akoesa). beslissen, > -r decidf. besluiten, eentesolvé. n. besmetten , … mantsjá. besparen, „spaar. bespoedigen, moer e _ bespotten, boefona, haci boefon. — besprengen, besproeijen, $ sprenkel , moeha, bespuwen , skoepi. bestaan, — -oo existi. besteden, desa, gasta.
bestelen , a horta,
Bestehimen 7 2 ieee Destina:
bestrafen; o kastiga, str bestrijken: Së oe 1 2 besturen, — -goeberna. —
betamen , = combini, pa betasten, Jan. foela.. beteekenen ;
betrappen (op iets betreuren, honne betrouwen, —
SE ege tené warda.
mové, moef. c proeba, e b r medi
a hent.
Bijdragen bijeenkomen ;
ët Contribut,
bini hoento;
bijeen roepen; ss Jama bijstaan , C asisti, sisti, bijten , 7 mordé, binden ; -| mafra, blaffen , ` carn grieta. blazen, =; "ax soepla. bleeken , o s plieka. blijven, - “keeda: blinken, a lombrâ. bloeden , … korré sanger; bloeijen , dus flora, blokkeren, 4 blokes. Betalen ; ` esponé, blusschen , ya paga." boeten , boet, paga. boodschappen ; —_doena nobo, … boren, … bora. borgen. (borgstaan) ; ‚para borg. borstelen , E lakei er. S bouwen, “raha, bouw: braden , Soha. : „braken, … vomeer, branden, -= kiema. breken, oo) kiebra. brengen (aan); - ` tressé. brengen (weg) — Meha. ` buigen ; u dobla, E, E
peska" `
Cyferen; o Cven Dagvaarden ; rr Dagvaar, "halia. “dauw. “sage edi, tembla. aS ce parti, _toema. parti ekken, …— Ss tapa y koebri. : Delven, _ Se "T koba. an Dengen, `: dempel, :
: Denken ,
Donderen” het donde ` boos ta grieta! ` Dooden , doodslaan. angka ere Doopen , peo oe balisa, Doordringen, = penetra > Doordrinken ` ; Pebe largo. Doorgaan, = ~ passa.
D kloven , os parti- (ma dos) Doorlaten , i larga, passa. — Doorsnyden , ae __korta (na dos) ` Doorstaan , ace vente,” Doorsteken ; cok T passa deur Dorschen, bat, ` gees kan, ged. Dragen, Dralen
Dreigen , no
(voort). Beek egocia. zi (op igt water, dret. ; bebé. `
toema HR hon.
Deier: (ten ell n n__n maloe.
Duiden (ten kwade S Duiken, ‘Dulden , E Dunken, —. Duren, =... Dwalen , S
_Eerbiedigen ; Keen. | „Eeten, eten ,
Eindigen , Eischen , Erbarmen zich , Ergeren ,
Brg deren, zich
in DÉI ei
E. Erlangen `" Ricibi, haja’ ‘Erven. | : erf. R Evenaren , ep gea, Lë,
Falen ` H Faya. Flikkeren ; í … lombra? Platten pece o conga o fluit. © Polteren `, tormenta, ` Gadeslaan; _ observas’ ` Kaper e _haap. Gebeuren, geschieden. sosodé, Gebieden, _____manda. Geboren worden , maté: “Gebruiken, desa. eege Gedenken; ` ` Ss korda; rekorda; ` Gedoogen , z permiti. Gedragen zich ; . comporta. Geesselen , str soeta. - Gehoorzamen ` -o -obedeeé. Gelder, > baal. ` Geleiden , oe „ kompanja. Gelijken, 2 Daroù. Gelooven , ca skeeré. ` gous Geluk wënsche * | doena pa ben" Gemoet (gaan ef, kontra. *
pi
yenaken; … Jega.
Genezen, : … koera.
Genieten , ili. POZA.
Genoeg doen; ` - doena satisfaksjon. _ Geraken , Age `
Gereedmaken , _ prepará, dretsja.
Getuigen , o testigua. “ad Geven, ago 2 eet doeg, -Gevoelen; ` Ì
Gewaar worden | "SO, E
Gewend (gewoon) zijn; e SC 6 5 dend Gewend. maken, } Gewennen (zich) BL Gieten ei DANA; Gillen, | P SE Gispen, S Gissen, = Glimmen, plinateren ege Gooijen , ` SC -Graven eons …Grijpen „ _Groeijen „ “Gunnen,
koestoemá. `
Haken eg iets “Hakkelen, | Halen,
Ep
ak
H. Halen (adem) ; > Hala rosea, Handelen , -C trata. Handhaven , : mantené, Hangen, =o kologa; E Hanteren , . trata. . Haperen, — fatta. Hechten (vast), Ss pega.
Heelên, “ =- koera, sana, ‘fleerschen, ` domingi ER La Heffen (om hoog) ; D hieza. EE Heijen, dës E, hol 5 Helper , Sandee zer "T joeda. Fans Pen Herboren worden, renacé, nacé di” mobo; : Herdenken , nd rekordą, 00" 3° PRE Herhalen, ` * repiti, repeteer. 7
Herinneren zich ^ <: rekorda. Herkrjgel Lë y baja trobé. Herleven , ` biba di-nobo.
Huilen > Hutveren , Huren, zaan Huwen, ae
Viens tees slhoctdig zijn; 5 Inbeelden ich) ` Inboezemen , Indompelen , Indroogen , Ingieten , Anlichten , Inmengen ,_ Taoogsten , Inrigten , instellen ; Fe Tnruilen.. ; Inschepen , Tnslapen , Inslikken , Insmeeren ,
Instaan (voor iets) ,
vijl, 7 ER figoera. „sinspirá. SH “hienka bau di aw; |. ngeka. `
basja aden.
Are (hier), Kassa,
:Poera, kamna) delirá.
“sienja, „declara. . „miesji den... “kiebra maisji. instituwi,
troka pa.: „barká.
“pega sonjo:
: goeli.
hoenta.
responde pa..
Instorten , basta abau. Inteekenen , ‘firma, teeken,. Invoeren , gewoonte) „_poné. Inbrengen, un tresé aden. Invorderen , eischen, ; > kobrá. inwrijven, ` hoenta. Inzwelgen , . — goeli,
ae H LE Ab
Moeten , Mester.
Naaij As
Nabootsen 3 ZC Nadenken, „medita, korda Ndatan, 5 -jóga cirka. Natte) eeen ` ken [atras] Nalaten te doe 2 neglisjé. ; Nat maken, ` „moehá. e Nat worden , … biera. moehar, moeh Navolgen , imita, slegt. Nazeggen , biesa ó papia mes kos __Nazenden , “manda... tras,
GER saminá. cee bahá. ` primi abau.
enka en (aba: darga baha. …— poné abau. | roemi aban. ‚ ké
niester.
e.
Nut zijn ‘ane i
ofrecé, _brassa.
Omarmen, Zeite,
biera, l hon `
Onderhouden [wet], … « Ondernemen,” Gene Onderrigten, onderwijzen sierija , instr
Onderscheiden, ` _distingi. Onderschragen, str “stut. Ondersteunen … . joeda. Onderteekenen ,. fierma {nom bay Ondervinden,,. esperimenta... ‘Ondervragen,, : poentra. ~ Onderwerpe ), soeheta. 0 _soemeté.
samina, infor 3 a desmayá.
Onderzoe H: nag, vallen, Uni,
-= BB —
Qo | S Falta, ‘sienti oft
tené misericor tene. na memor
Ontladen ,
: aan DEE : Ontmoeten,
kontra ( (koe), ga
Ombo a Ss Ontrooven
i Ontsnappen, 2 Ontstaan ;- = = E ~~ naeé. pes Ontsteken, ` `" gende. (oes)
Ontstellen, => ee spant
- Ontvangen , en nabi, bei À Ontveinzen-, 7 disimulá. | GE “pega na Kanda Ontwaken , ‘© o- Jamanta for dis Ontwennen , `" diskoestoemá. Ontzien ,
‘Opbeuren ; zip ; Dpekalisopen s. 6
Openbaren ,
© penbreken , Opgaan , Opgaan (der zon) , Opgeven , Ophitsen , Ophouden S Ophouden ,
Opkloven , (splij ten) Ge
Opkweeken ,
_.. Opleggen ,
„Opletten , : Opligten ,
Opmaken. (rekening) `
Opmaken, (bed), opmerken ,
Opnemen,
Opnemen (in huis)
Op (zich) nemen , Opnoemen, … Oppassen ; Oppassen , Oprapen , Oprispen , Opruijen , Opschrijven , Opsiokken , Opsluiten , Opstaan, Optreden; Opvoeden,
optillen ,
oprijzen,
_ -perkoera, «> Jamanta. "an. ~~ lamanta. S „skierbì, > -goeli, |
vr Sers.
1o lamanta,
sal.
SC ria,
0.
Poeblika, haci poebliek,
< kiebra.
soebi.
“sal. i doena op.
steek, (stik)
stop. EE “wanta , ted. e
hendé. 0 kriá. ` mandá.
Doné atencion, WEE : Ei lamanta.
= saka.
-traha ‘kama.
“ripará.
sieta, bee
ici.
trema ariba...
“jama.
warda, Z tené kwidade:
£
anota, o o
l HI Opvouwen , - Dobla. ‘Opvullen , jeena. Opwachten , warda. on Opwarmen, kajentá. *< eet n Opwekken „ lamanta. ` EE
Opwinden (een kluwen)
lora (klosji.)
Opwinden (een horologie) doena kwerda. `
Opzeggen (les), Opzeggen (huur) S Opzoeken , Opzwellen , Overblijven , l Overdenken, overwegen Overeenkomen Panes Overgaan (tot) ` Overgeven, leveren’, Overhaasten ae i Overladen , Overlaten , Overleggen ; Overhemen., Overreden , Overschieten , Overslaan , Overspringen , Overtellen ;
~ Overtreffen 2 Overtuigen , Overvaren , Overwinnen , Overzenden ,
Ka
; passa (na)
“sobra,
salta, beet , ““bolbé konta. “passa. ~~ kombinct: ‘passa. EE “ovencé , “manda (pa)
leza. piedi jábi. ` boeska.
hientsja, reis: `
keeda sobrá.
meditá.
kombini, hoesta: koe. =
entrega.
haq moetsjoe Pan d
karga moe Laine.
larga Rohra.
deliberá.
“toema over.
persuadi.
passa. i salta (over).
£
‘sali ve
Paardrijden;
P.
| hi kabai
Pakken , mes bak. Pas komen (te), < kombim Passen „ a pas. « a Enten; __ stoedia , maina; : Persen , pers. oo Pijnigen, E ` tormenta.: : ee Plaatsen , ‘oo poné, doena sees a Plagen , To fada, ` berg Plakken , - plak. Planten:, _ planta. Plegen , . tesch) Pleiten, ` ` a pleita. ` SE Ploegen, ploeg ; biera teerd; SEE Plukken , ` . kohé dan Pogchen, — _bromá. Polijsten, ` '* poleerPraten, o © sis papi. - Prediken , :: _ predika. ` Prijzen, _gaba. Prikken , … hienka. Proeven, poerba, Pronken , -= pronk. Putten, _ saka awa.. | R. | Raad geven ` __Konsega, doena konségo: Raadplegen, ` konsulta. ard. Raden, aanraden , Zeen,
Raden baad raadsel) ‘raad,
Reken , d Raken (in onmin) ` Raminelen, 7" Rapen ` (op) ; Raspen p Razen ae ef d Redden, Regelen; > | Regeren , as Regenen , ieee Regtvaardigen’, _Reiken [tot wi Reiken jaan} , Reikhalzen., Reinigen , Reizen, ~ Rekenen ,
Ro “Toka ; raak: noeha koe... soná. ~~ kohe (for. ES
Leg. Y
~~ borotá, “salva, ` skapá; regla.
goberna, reiná; > Jobe. = S De hoestifikà.
__jega, toka (na) “entrega.
‘desea: masjar. “liempia. * S a “braga, bat di big reken, cijfer,
Rekenen (op iets, Rekken, `, 7 Reppen Geh), ; Rieken ,
Rijgen, `
Rijp worden ,
Rijten (van een); Rijzen ,
Roeijen ,
Roemen ,
Roepen S ; ; Roeren aaien Roesten „
Rollen,
Rommelen ; Ronddraaijen ,
H
“konta ariba,
rek.
| E poerár, liger:
né
fa
“keetsjá.
abri fon otro [for ay ““g0ebi, = S “Tema, traha koe rén:
glorié , broma, ‚jama. | S (pee broeha! vroes. i ora. ses Sees “Kanter jes del
biera , draai rond.
10
R.
Rondgaan ` ` „Fassa rond,
Ronken, = ronka,
Rooken , one, hoema.
Roosten , >O o ooste.
Rooven , oo horta.
Rotten, `." poetri,
Rouwen, ` biesti rouw.
Ruijen, troka ploema,
Kuiken, Bree holé. L
tuimen (uit den weg), kieta (for di kamiena.) H
Rukken , ranka.
Rusten, | °°. sosegá.
| Ñ.
Schaden , < o Haci di:
Schamen (zich) … tené bergwenza 6 0 gn Schatten, GEN _baloewá, Scheiden , pes Separe.
Schelden , Ta _zoendra,
Schellen „- d _, batt klok.
Schenken „ "doenn - ofrece. Schenken Twijn}, , ` basta,
Scheppen, `. ` kria, trahas, EN Scheppen [water], saka. o m Scheren, . . — — kieta (barba), Pa Schergen ‚ slijpen, — moela, haci scherpi Schertsen , haci boefon. Scheuren, . i Bierg , skeer,, Schieten, Hem. Schieten [te kort), o pay alta,
Schieten [wortel], saka rats.
Schieten [geld], . Da plaka.
Se Schiften [melk]; 8 g kuaha (leetsji) 2. Schijnen , “on parcé. : _ Schikken [zich], ~ conformá, .
Schillen, NGE ` kaská. L Dem CET,
Slaan. (acht), ` Slaan (in den” Slaan (aur), S
Sluiken 7 Stuimeren ; SE “Sluten; Smaken ; Smeeken ; Smel en « - Smeeren (be) Briten, Smoken ,
Sex SEH spoela.. haci heeten.
Sen Ge a S. Spreiden mp. co Plama, abri. Spreken, ee papia. kelen , ` „sprenkel. ` ` ver salta, boela. spruit, sanes skoepi, es DATA. oo. hat para... <e bati, <= hienka. e DEER ake pong, boeta. - apreciá , haci ki Enk entrega. : ata Stem. Hera poenja. pa. r kega. keha):
Se C as Steunen. (op. La) ‚Steunen [onder] SC Stevenen, ` nabigá.
~ steun aril a. E “joeda, siesti.
Stichten | [brand]
os pega ; kandéla na a DBL
goebi, sofoká , stal baba, kalmá. kaiboka. ae holé (stinki.)
poesja , staot. bati koe...
SEN tend: kwenta,
e WE
4
Be Storten, fast rt Basjan, Gë Stotteren , Jo papia gaago. Stoven (eetwaren) , s Straffen (be)- Sr -stra Streelen ‚haci karienjo Strekken. SE ooo? gierbi Ge Streven, ~ © hboeska, Strijden , BPs "bringa,
Strijken | [han d. © passa mange: Strijken (wasc goed); „strieka.« — Strijken (vlag), baa bandéra. alian (vonnis), „saka sentencia. Strikken; `: —
Strooijen (zand) , : Struikelen: T 7
| Sturen, Ge en) ; Sturen (schip) ,
“manda. ec? sing:
Stutten , stut 5 Sukkelen ;: “pe E Tam maken, S ijn madan, bierg manse. Tarten , A Wa EE terg = provoca, Tasten; T toka, toela. ‘Feekenen (aan), “anota, skierbi. 7 (onder); H „fermé, Hong fier ‘Hegenhouden . eng a … T
Tegenwerken 7. — eontrariá. Tegenstand. bieden, risisti. = Tellen … d Konta. —
~
I Temmen (paard) ; > Manan kabai. Tergem; oyra wien beng, Terugblijveri ; S si: keeda: atras.:
Terug gaan: keeren} bolbé, bieta: z Y ot bolbé (robéi, —
Terug. roepen ee v i ` Jama trobé, revoe Pieren; Zeen, "Tig E, Debt ee Tillen (op) keen hieza , lamanta. ~
Toebetrouwen: sh ODER, EA
‘Toedekken
tapa. „„sierbi. seera. str permiti. Eis admitti. a : _-tendé, skoetsj -krecé, aumer atribui. ik Touw. „gonsentì,
Toesnaauvwen ji 4 ae ~ Toegestaan stemmen) ps Toetsen, Toeven, Toevoegen , 'Coewenschen ; ‘Toomen (in), ‘Toonen , "tra sen, var | Trekke ; ‘Trekken (zwaard) e ‘Trekken , pri Treuren , ZE "Trillen,
„permiti
moenstra. a
toema parti
Trommelen , Troosten; Trouwen -. Tuchtigen , Twij GE
T wisten ,
Twist zoeken SE
Uitblijven , Uitblusschen’,. Uitbotten , Uitbraken , -~ Uitdeelen , Uitdelgen R Uitdenken, (plan ` Uitdoen . (vuur), Uitdoen (kleederen) , Uitdrijven , r Uitdrakken , l Uitdroogen , Uitduiden, Uitgaan , Uitgaan (kaars) ; Uitgeven , Uitglijden , Uitgraven , Uithongeren , Uithouden , Uitkiezen , Uitkleeden , Uitlagehen ,
4
"paga.
__skohé. kieta papja.
T. Bati tamboer, konsola. ` kassa,
kastiga, straf.
“doedá, tené. Joeda: #
` pleita 6 haci, pleitoe.
` harma A boeska geeta
U.
Tarda, keeda afoor. ` ` spruit. oe ee] vomeer, sake. =>
artí. …— Ee "kaba koe... ; : stoedia. agá. ‘kieta ` panja.” TANG “manda 6 saka. afoors
“esprimi, primi. =
` seeka.
_splieká.
sali [afcor.} ` pagne,
~~ paka.
alip
koba akor Ant “moeni hamber. >= o7 “wanta,
hari,
eh DÉI iseen. EE Medan Zu e BG kompanja: Uitmeten. , ee ui OS Uitmunt mia fae Oke. 2. i oe kombidá; nooi, … haci {ofici) egèroë; — Uitpersen , ee primi, En Vitrekken , EE EE Kaba koe. r ae sklama, sk
y vin” he Ve srachten „ /
verbieden E Verbinden, Verbleeken , Verblijden , Verblijven, Verbranden , ` Verbreeden ,
vonken: Verderven , Verdienen , S Verdienen (geld) Verdolén Verdorren ,
gana plake"perdé kamiena. seká. ` ` :
Verdragen; Verdrijven, — \ rdri ken
a, regal componé. — : en L eksigi ;
jera flogo.
Verheugen. ich), gee
Verkoopen , | L Verkrijgen , ° Verkroppen |. C Verkwijnen ,Verkwisten , Verlangen:, ‘Verlaten ,
Venen ; Verligten , Verloochenen ; ; “Verlossen , Vermaken S
cae DÄ 0
Y.
Legra.
Verhinderen : SE SE ER Verhoogen (Prija halza, — Verhoogen (ophoog en) -lamanta mas. Y Seren, 7 vtendé: Verhuizers -< troka kas Verhuren; schuur. ak Verjagen, „korré koe. Verjaren , haci anja. Verkiezen, > preferá
makitsja. `
larga; a bando 3) konfiá ariba...
perdé. joeda, asisti, ninga, diskon
liebra, salvi legra,
Vermanen ` vermeerderen ; vermelden , : vermengen , vermi ijden, verminderen ; 3 vermoeden y: vermoöeijen , vermoorden , vermorzelen „ vernachten , vernederen , vernemen; vernielen, vernieuwen , vernissen , verontschuldigen , verontwaardigen : ( (zieh) veroordeelen , veroorzaken , verordenen ; verpanden , verpletteren, verpligten . verpoozen., + verraden , verrijzen , ` verroeren ; vertoesten , vertotten yio verruilen; eclos o verscheiden,
lamanta, us toka; an WOES.
: poetri -troka pa... S ` moer,
as —
Ya
'Eksorta ,- vermaan! -aumenta, biraz mas hoo pi, doena noticia. `>
| N broeha,.
evita, hoewi. … disminui mingua.. …_sospetsjá.
- kansa.
„mata.
kiebra (pieda pieda)
` passa, ne Se hoemilja. ` tendé, ye distroewi. < renová, haci nebo, S vernies >
verneem.
skoesa, pordona.. indigná. |
: gentencia,
kausá.
orden. ~ fia plaka ariba.
= matspka,
obliga. deskansa. verrade.,
AF
verraad.
Y. | en Kiebra, skeer ¿= sperdé koloor.
h rne Kach : verschoonen , ae verschrikken, ` 0 verschuilen oe
versieren,
verslijten , KE versmaden, — > menospreciá: “versmoren , ` gofoka , smoor.
= distroewi plaka _-plama. _tendé. “comprendé, ve bieta piëdra. biera stijf. © verstooten , ‘verstoot , othe aloo _verstommen . Kedn stom. verstouten (zich) … == tribi. EE verteren , S gasta, komé, vertoeven ` «tarda. vertoonen; MOORE: vertoornen [aich] | vertrappen ,. vertroosten , — vertrouwen , vervallen; vervallen (tot) Reder E vervangen., vervelen ,
verspillen (gel) verspreiden ; 9 5 verstaan. (hooren) oe verstaan , rE versteenen A
Kc T —
Vervioeken - + wervoeren , vervolgen voortgaan) | vervolgen, vervullen; 0 ze verwaand zijn, … verwaarloozen y: verwachten , verwarmen , verwarren , verwelken , » verwen, verwennen, verwenschen , — verwerpen’, verwerven , verwijderen (iemand), verwijlen , verwijten, „verwilderen , verwisselen , verwittigen, verwoesten,
verwonderen (zich) =
verworgen , verzadigen , ` verzaken;
verzamelen; verzegelen ,
> karga,
… poersigi.
-» koempli ko
„tien dën, ~ neglisja
—rskajentá. ass broeha. suro pasjima. verf. ze malkoestoeina.”
“tera afoor. «haja,
“zegel. ‘sigoera.
risistt,
EE
Maldisjoná, ‘transporte sigi, continua,
spera, warda.
plegá.
gana, manda bat.
vs keeda, tarda. „verwijt, Uer na `= biera wild.
Zroka,
splërta, avisa.
rama , E ae r
…tsjoka.
ootkomé basta,
“renoencia.
shoenta…
ieta D? (for diy
D
< Keiers: 2 verzoeken „ verzoenen , : ‘verzorgen, ; verzuimen , verzwakken , verzwelgen., verzwijgen , verteren , vieren „ villen ; — vinden , visschen ` ` witten, vlechten , vlekken, vlieden, vlugten 7 vliegen , vloetjen , „voeden, voegen ‘(bij E voegen (zich) voelen: 7" voeren. (weg)
Ea volbrengen ,
voldoen. [betalen] voldoen, -… voldoening: geven ; volgen ,
volharden , volmaken ,
vol maken ,.
© gasta.
= korre.
“poné. A conforma, `" ` bäeba ` ““koempli koe; `
: persevera, persisti: … perfeksjoná.
en RARE Ya
Plateá, |
` piedi. =. reconcilia; haci bon koer
kwida..
diskwida , ce. biera zwak.
goeli.
skondé..
celebra: Zola.
S haja. `- pieska. pieri teima, ee es |
vlegte.
mantsja.
hoewl. — “boela:
“kria, mantené.
“genti.
paga e : | ` 7
: T
doeng satisfaksjon: ` E -siegi CR
= Jeena, haci Leg
Volhouden (tegen). D Voltooijen (werk), st
— 89 —
„Ve : ` Mantené, risisti koz 73 “kaba; trabauw:
Vonnissen ~~ sentenciá, saka denn Sg, Voorbehouden + reservá. Do ‘Voorbereiden , ` - prepará.
_Voorbijgaan , ais passa. © `
Voordeel. gie ; =i- probetsja KI | Voordragen., in proponé. Voorgeven , “soy pretendé, `
Voorkeur geven, Zie vs fia.
dl proponé. 2
Voorschieten ,
Vouwen , Vragen
emen
= prodoeci, dera.
ei E lastra.
=> poentra ;
ee yeeng,
ag Lë
See Er men (gelegen nhe |
„doena ‘preference
> siegi, Game) ;
pisa
tené miëde.
` Haei biënto, para bor: (borg) baloewá. … i baal; tené baleo koempli koe...
ES d?
on
wegen, ` SZ
. weldoen ,
3 Wapper en,
“Wasschen ;
Waarsehuwen ; Wachten ;
Wacht houden , Wagen; Waken;
= Walgen , es ae Wandelen Kee
Wankopen, Wannen, ` Wantrouwen ` Wapenen ,
Warm makon,
Waterhalen Wedden, Wedergeven , wW. ederh ouden’, Wederkeeren ,
Wederkrijgen- (vinden
Wederstaan ,
Weeken , ` `
Weenen’,
Weer klinken ,
Weerlichtén , wegbrengen’,
wegdrijven,- - jagen;
weglopen,- < Vlugten,. weifelen:, weigeren ;
“= warda. -haci warda. ` rieska
“kowé koe...
Spiërta.
waak.
‘fastiá.
keijer. desesperá. :
bentá. disconfia. = o harmá. `. hoel "= _ kajentá.
laba.
"saka awa, 47
poesta.
-Sa restitui, doch tr oké:
tené
bolbé, bierá, haja trobé. risisth. © haci mólt. joora. resoná,
r lampar 2
hieba. `
piesa.
boewt. = doeda. " E reioesa.
(oc bon.
- e St an
Wenschen ; wentelen , werten. ` werken, Se? werpen E weien, ` ` weten [doen]
weten komen [te]... L Se
wetten , wijken „ wijzen , NE [van de hand). willen
- willen. [liever] winnen [over-] winnen. [geld]: winnen … dijn kost} wisselen , witten , woelen. j wonden ,
.. wonen ,
worden, wreken „ ` wrijven,
Wringen . 0 as
wurgen ,
Zan „zadelen , 6 -zagen ,
kwetsen; `
BBA.
We
Deseé.. loora.: : _defendé. ` ` traha, haci traban; | tiera.
sabi; konosé. ` “larga sábi, manda Aak sábi,
| moela, haci skerpi, - hala oen banda. ` moenstra ` (moestrá; Ge ninga. . : 2 . Keer. ed kieer mihoor, , ‚pre vencé, trioenta, . gana plaka: gana soe bieda, troka.
_ blantsjà. ere „woel, borota. > |
_ heridá. Gs bieba. biera. vinga: DEE hoenta, frega: we trocé, print, en ba ae Taka onhe
Planta | sieja.
Aalven :, vamenbinden , „amenbrengen , samenspannen … zaniken,
zeer doen ,
zegelen, zegenen , zeg gepralen , veggen, venden,
“zetten, ` ` zieden, ` Ss
zieltoogen ,
‚zien WA
D
ziften ,
i zijpelen. `
vingen ,
ge
“sinker ee zitten (rast)
zoeken ts. ‘goenen, s
vondigen , ` zorgen ,
zorg dragen, zagen, ze
_wurveren …
vuur worden’, ewaaijen ,
‘gweeten ,
angen; ZWEREN , A
we Ge o
p Kä Hoenta ce
marra hoentoe.. | karga Ó tresé hoentoe: conspira. Lein ‘Maha. # haci dwee (dwéle) | zegel, poné stampel, bendisj ona, l . . bes E oe biesa, papia.. a mandai: ` 7 poné boeta. wh herebé. Zo LE halá, agonizú. a miera, ven. SIR ES
4 zink. „sienta ( pega) ` hoeske:
acbebé, | 5 Jienna. L gier; ai Waal. “sodá: ze, Merten YA
laude.
mamá. be
vana HÄ ame
Klek, ef Ze | „Zweren, (eed doen) Hoera, haci E zweren (wond): >s = habri na heridaszwoegen p. © …… … kansa: soe koerpa. , awgn, o ” kaibóka. EE E
iaa ia ; CA
Afschaffen, `. ` kieta.
d Afscheeren , pare Eee ` peli, e
ZB E SS Sab d L A we
Bedrijven: begaan, ___cometé.
l Bedwelmen ; SE eee
` Behooren: passen ` com bn. Behooren (toe), tokana.. Dekoren , BN, di tenti, Berekenen, er ` kalkoela.
Bersten. barsten, = =. rementá, baster Beticbten, ` “pega, kein, | _ Betreden, op iets tappen pies: 7 ` Betreffe -toké
Bevredigen , < pasjoewá. Boos: kijken E _.trocé ‘woowo. Borduren, x 2 “borduur. 2
D Sg, Es | ten. : ys Teconoeé,
oe GR 0
Gelijk. maken , P GE Haci paer g gelijk)
hake Kë? inga “matsjika kalki) — D a= en, Prominent ae SE
op werkwoorden nemen ia den “tegenwoordigen 1 „behalve: S E
Mi tien ao : and poor es
mm hieer 5 mi sahi.
ma mest: er 5 E omi ës gt
Coen morgen; mija Morg
Heer T. Hoe vaart ej?
tk vaar, God dank! "E
-Hoe gaat het thans met `
uwe (ee T om ute dies
Zeer. we
Ik keb win angen gn basta. a tempos, (koe) me
niet. gezien,
„bezoeken L
ne a miera bo … Poko, bés wi ta sali afor.
neer. komt C mij “Ki dia bo'ta bien a l
mira mi? ;
- Dia. Domingo. koe ta bt Mainta d tramerdia ? 2. Despots di komé.
= Tresé bo hermana també. Koe moetsjoe SE
AC por keré bn?
Bo ta doeda mesai?
vachten. Lo. mt. spera bo antes —
Twijfel daar niet aan, `
arwel
No doeda westi: y Adios antos =o. Té dia Bomers
SS | a heb. ech F Ge ee b
= De ongelukkige kinde- Es di rent E ‘ Ja, “wati zal er van he C-L ` arme schapen worden! po De Hemel weet het. … ` 8 Wat zal men doen, het Kiko „is niet. anders, sn G yd beware u voor der gelijke verliezen. > dementoe. ‘Vaarwel, mijn heer k Adios, sjon! wense hu gezondheid, pe be saloer, `
| zegt ai? ttaa Het zal aanstonds vier Aworó uur slaan. SE Gij vergist u, heti is nog geen drie gp, ONO a: bali aide
Ik verz ker
Mi ja Stgoer
Is het opgewonden! 2.
Ja, het ys opgewonden; Si, el tien kwerda;
` “maar het loopt Ri “toer es el no ta kamna:
Dan moet gij het choon Anto bo Hear larga
laten maken. Bes _liempiele. ` =
Lo mi haci esai, ma mi í koe” oen kos.
Horlogiemaker D bisa te TESO EE l Tende, kwat
ei
ora ta “bati; pale ge
al ik: EE ne logi e pik; zetten. E ik
E 98 —
CG want „wij eten Mi també: gës wos jie ec ta home net
Mees koos. ze
er. Ta boonie tom Si Ik geloof. dat het Jee Mi ta keré koe to Se
men zal. : Ik geloof neen.
sik geloof j ja
Mi ta. Feró: joe no
Mita kere koe st ->
Ik wed neen. En Mi ta poesta ko i
ik wed j ja. S ~ =o Mi ta poesta koe si.
Gij hebt’: inderdaad. ge- Bo a raai i di berdad raden. ^ S | S
Ziedaar, het |
gent reeds: e eden nacht
ar Mi no hb SE geloof | het wel. keré koe si. “Waar is mija paraplui’? Oenda mi paraplu ta! ik moer uitgaan. | Mi mestér bar afor. -Wacht tot dat de regen Warda te ora awa asa: ophoudt. ; S : Ik geloof dat hij 200 gaauw niet ophouden
‚gal.
Ea ik” “geloof dat’ het reeds opgehouden heeft en
… met regenen: E e
Inderdaad, het regent Di berdad, 3 miet meer, Ce eee MRS
SES 99 SS
Dat is mj zeer _aangeRaam.
Maar mijn ‘Heer! ik raad U uwe laarzen aan te
trekken.
Waarom ? dat is niet noodig.
Nu, ik verzeker U dat
het zeer morsig is op de straat.
„Hoe St zijt gij?
Jk ben zestien jaar.
Hoe oud is-uw broeder?
Hij is vijf en twintig.
Hoe oud is uw vader ?
Hij is zeventig jaar.
Mijne moeder is tachtig
yaar ee
Het ig een hooge ouderdom.
IK dacht ni iet dat zij “200 oud was.
‘Is uw vader nog in le
ven?
„Mijn vader. en mijne moeder zijn, reeds overleden.
Mijn vader is al twee
jaren dood. o;
Hoe veel broeders hebt gi? Ik heb er geen in leven.
Zij zijn Ee gestorven.
Mi ta masjar kontentoe di esai:
Ha Sjon! mi ta konsega bo di brest to lers.
Pakiko? esat no ta di mester.
Wel, “koe tien masjar lodo na kája
U
Kom bjeww bo la? - Mi tien diës-seis anja.
mi ta sigoera, bo
Kom bjeuw bo roeman ta?
EL tien bienti-sienkoe. Kom bjeuw bo tata ta? EI tien. setenta anja.
Mi mama tien otsjenia
anja. o Ta oen bow Moiën.
Ar no. o kor da koe el ta ` asiena bjeuw. Bo tala ta na bida ainda?
MC lata. Z. mt mama 4 meri. kaba, : ag
Ta doos Ze “kaba koe l
mi tala o moert. …— _. Kwantoe roeman bo tien? Ai no tien See na bieda. Nan toer a moors moetsja.
— 100 —
Dat is droevig voor u. Wij moeten alle eenmaal “sterven: — red Denk daar dikwijs aan. Vaar wel, groet uwe familte van mij. “Zonder Nenta
Wees zoo goed en zeg
Uw vriend Frans, dat ik nog dezen avond "ba: hem zal komen. Naar huis gaande zal ik bij hem aangaan.
Leen mij even uw pennemes. Zie daar hebt gij het. Het is zeer. boter: rel Dat weet 4k wel, maar ik heb geen ander. Heb de goedheid, mij deze pennen te vermakens HEEN Met veel genoegen.
Wat heb "ik slecht: a
jer otos E
Gij klaagt altijd over uw papier.
IK bd u, zie eens, hoe :
het stoeit Waarom koopt gi geen beter! `
Esai ta triestoe pabo Nos toer mestér ` mer oen did: oe Korda moetsjoe bé: “mesa: Adios, koemiendá bo i
mikia pa: mis cph A Sien falta e Bo kièr ta asina bon: di biesa bo amigo Frans, koe lo mi bini es anotsji ainda: cerka djé Ora mi ta bat kas. lo mi pasa cerka dje SE
R
x
Fia mi bo pennemes pe
oen momentoe.
Ai, — K
El ta masjar stompis
Mi sabi, mami ho tien otro.
Haci mi pleizier ti korIo es pennan. aki pe imi:
Koe moetsjoe goestoe.
Ki mal papeel mi tien. È
Bo ta keha semper ariba bo papeel. oe Ai ta paidi bo, mira. hom ef to vloei.
` Pakiko bo no ta koempra
mihoor?
Op het gezigt schijnt het Na biesta ei ta parc.
goed te zijn.
box.
— 101 -~
Geet mij een weinig van Doena mi oen poko di „uwen inkt; want de bo inkt; pasobraes di mijne is te ‘dik. mi ta moetsjoe dieki.
Zie daar hebt: si een Ata aki. bo tien oen sae weinig. +
Jk dank u. Mi ta vgradici bo.
Hebt gij uw voorschrift Bo a skierbi bo exemA a „pel? ES
je ik hebhetgeschreven, Si, mi a skiectidle;. ma
maar zonder datum. , sien dato.
Den hoeveelsten is het K wantoe nos tien awé? “yan daag?
Wij hebben ` heden: da KSE nos tien ie?
T
erde. Gij schrijft veel te gaauw. Bo ta: skierbi moetsjoe
l bgeer. S Ort 2 7.
Ik ken mijne les nog niet. Mi no sabi mi gue
. Gij hebt nog tijds. ge- Bo ‘tien basta tem poe
noe ainda. Ik ze Ze eens bij u Le mi doena bo é oenbé. opzeggen. Geef mij uwe Spoek Doen mi bo spraak“kunst — Kunar. e Daar is ze, %téle. ` Leen- mij, als. bei u be- Fia mi, si bokieer, oen heft, een vel postpa- vel di postpapier. l pier.
Ik zal papier laten haler, Lo mi larga. -boeska paen U een ander: terug peel, i lo mi bolbé dsegeven. 09 bo oen otro.
‚Zie daar is er een. Mira ata oen akis
Het is niet da “dat Ne ta di mestér, koe bo
ay
D
ik
~~ $03 an
gij mip een ander-terug _ geeft.
Dau dank ik u vriende. ijk.
Wat wilt gij schrijven ?
ik wil een’ brief schrijven
Aan wien? o `
Aan den Beer van Elpenbeen.
Waar hebt gij “den ae l)
koker perpet L 5. Daar staat bij op. de
kleine ‘tafel. l ‚Gij hebt gelijk, ik ‘had hem niet gezien.
E
4
ik heb goeden eetlust, En ik insgelijks: ` ik kan u zeggen, dat ik grooten ih heb. Mij dunkt , ` dat het meer dan drie dagen geleden is, dat ik mets gegeten heb. Ik sterf-van hoger. c» Hebt gi] niets voor wet om te eten? = Wilt gy ontbijten ? „Ja zeker, hoe eer hever. l 15 her dan mog geen tijd om te ontbijten? ` ` Misschien voor u; maar ik kan zoo vroeg Wiel eten. —
hoe
Podiser pa, bo;
ta doena mi oen. otro trobé. l Anto mi ta gradië bo amiestosamente. ` Kiko bo kieer skierbi? Mi kieer skierbi oen brif. Na kende? Na sjon van 2 Elpenbeen.
Oenda bo a poné: inktpot? El ta ania meza tsjikito.
Bo tien razom; mi no a mieréle.
Mi tien appetiet. I mi també. K Mi poor biesa bo, koe’ mi tien masjar Bamber. ' (Fa) parcé mi, “koe ta`. tres dia: kaba, koe mi
no a konde nada: `
Mi ta moer ‘die hamber,
Do no tien nada pa rai pe Zär pre
Bo kieer almorzat!
Sigoer, mas prestoe's mas mihóör: l <
No ta ora ainda. anto
“di almorza? . ma "mi “nO poor komé asiena tempran. `
~ 105 —
Waarom hebt gij zulk een’ grooten honger? Omdat ik gisteren niet geten heb. Hebe ‘gy dan gisteren niets: gegeten ? l Neen, ik heb niets dan een stuk brood gegeten.
Nu, dat heet ik ook | geen eten Maar- ik heb’ ook doe Wilt gij een glas water? Ja, wel twee. ` `
“Awor;
Pakiko bo “tien” tantoe hamber ?
Pasobra mi no a komé nada’ ajera. f
Bo no a komé nada as jera. Si
No, mi no a komé nada, oen pieda pam E mi a haja.
esai no ta jama komé tampóko. `
Ma mrt Gen sed també.
Bo kiër oen glas di awa?
Si, mas ki ta doos,
D en
é
tk zal een kop. koffij
voor u zetten.
Misschien houdt gij meer i
van: thee.
Het is mij onverschillig. :
Wilt gij dan groene of zwarte. thee?
Welk onderscheid is E
tusschen die beide?
Zwarte. thee is, zon, en groene in den oven. gedroogd.
Het spijt mij, dat ik u
zoo laat wachten.
Het water kookt: nog niet.»
Wilt gij suiker en melk? lk dank u, ik gebruik “geen melk zë
in de
Ta dweel. mi,
- Danki;
Lo mi traha oen „koppi koffi pa bo.
Talbés bo ta prefera. thes mehoor.
Pa. mi ta mes'koos:
Bo kiër anto thee Derde ó: pretoe? `
Ki diferencia’ tien. den di es doos”? :
Thee pretoe -ta sekaar “na solo,-i berde den forne.
koe mi ta. larga bo warda asiena,.
Awa no ta herebé ainda.
Bo kiér soeker i leetsji?
mi no ta poma
leetsji.
zz NOK an
‚Moet. gij zelf ook geen thee drinken” = Neen, ik zal een kop l koffij nemen.
Wil ik u een (las bier
af wijn schenken ?.
Een glas bier? kom: aan, dat zou niet slécht zijn.
Bier is- een gezonde drank,
Het ware te wenschen dat men minder rum gebruikte.
Dat zou eene weldaad voor de gansche maat
5 schappi zijn.
Bo mees no mestér bebé thee també? é No, lo mi toema oen
koppi: koff.
Bo kiër mi hadis oen glas di serbees 6 bienja pa bo? =
Gen glas di serbèes ? bam, la no ta maloe.
Serbees ta oen: ‘bibieda. saloer.
Mara (koe) hende tabata “gasta mas poko. rom.
Esai lo tabata oen faboor pa hinteer sociëdad.
EE I
E 10.
Mijn vriend, kom dezen middag hij my eten Gij zijt wel vriendelijk, het zal mij zeer aan‘genaam zijn.
ik heb nog eenige zaken “te verrigten; maar in een’ oogenblik zal ik terug zijn.
Tot straks dan.
‚Ha! zijt gij reeds: terug
ekomen? ` `
ik ben niet lang: uitgebleven.
Heeft. men de tafel reeds gedekt ?
Mi
amigo, ` bint komé merdia“cirka mi:
Bo ta bién bon, lo ta
8 Zen pleizier pa mi.
w tien algoen afer ainda di haci; ma na oen momento lo mi bolbé.
Té aworó anto: z Ha! bo a bolbé- kaba ?
Mi no a. tarda moetsjce.
Nan a poné mesa kaba?
H
O ja, mien brengt het eten al op.
Wy zullen eerst soep eten. o id
Mag ik, U een stukje
_ van dit gebraden vleesch geven! `
Wilt pij vet of mager hebben ? ` Ge
_ Een weinig van beide.
Zult en geen gekookt
„vleesch eten ?.
Ik „wil liever gebraden
_— vleesch hebben. Houdt gij niet van gebakken visch?
Dat vleesch is al te gaar.
Wat? het mijne is gansch raauw.
Wees zoo goed en geef mij een stuk brood. Wilt gij. versch of oud
bakken brood? Ge zt een kleine eter. ik heb genoeg gegeten.
men 105 Za
O si, nan ta tresé koe maenda kaba. — =
Lo nos bebé soppi “pros. “meer. SEN
Mi por doena bo oen pieda di es karne hasaar aki?
Bo kaer goordo 6-flakoe?
Oen poko di kada. Lo ‘bo no komé” karne herebé? . e l Mihoor ` mt kieer” karne _hasaar. l E Bo no ta stioma pieskaar hasaar ? ` Lët Es karne ai ta moetsjoe koesjier. Kiko? es di mi ta toer _ koeroe. “4 4 Haci mi faboor di. doend mi oen pieda pam. Bo kieer pam freskoe à bjeuw 7 Pad Ba ta komé. pobo, ` Mi a komé basta.
—-O—
11.
Waarom komt gij zoo _ laat?
Ik dacht, dat het nog vroeg genoeg was.
Ik geloof, dat ge u on
der weg hebt opgehou
den.
Pakiko bo ta bini asiend laat ?
Mi a korda, koe tabatty ` basta tempran ainda:
“Mi. ta keré. koe bo a tarde
na kamiena. 14
wn TDB — *
Ja; ik ben even bij den Heer F. aan geweest.
4k ben dezen morgen ook: te laat opgestaan.
ik geloof, dat ge. u niet eens. gewasschen hebt.
Weet geniet, datik geen _ morsige kinderen dul"` den kaa; Den
Ik zal voortaan trachten altijd’ zindelijk te zyn.
Sta altyd vroeg op: verviet uwe morgengebeden, en zorg uwe han3 den en uw aangezicht . ste wasschen, uw haar te kammen ‚ uwen
- mõnd te spoelen, en uwe tanden schoon te maken.
Biyn heer! mag ik eens wit gaan? o
Gë E pas gekomen. en gy vraagt terstond om uit te gaan.
Ik zie wel, dat gy uwen tyd maar zoekt te verkwisten:
Henk om- de deur achter np toe te trekken. ` Waarom hebt gy de deur open gelaten? == TK heh -z6 om gevon
` "den, ` te ei
EN
‚bo diënte.
Si, mi a passa. oen ratie koe cirka. Senjor F..
Mia lamanta també moetsjoe laat ou, oos
Mi ta kere, koe bo no. o laba bo kara mees.
Bo no sabi-anto, koe mi no. poor wanta ningoent moetsja soesjt. ..
Lo mi perkoera desdi d
„woor di ta semper liempt.
Lamantá semper tempran; haci bo oracion di mainta, i perkoera: di laba bo manoet bo kara, dr penja bo kabei, di spoela bo bokat di: Liempt it
Meneer { mi: poar bat a
foor’ pobo? `
Ta awoor noema bo a jega, i bo ta pieds oenbé pa bat ofngr, `
Mi ta: miera bidn, “koe bo ta boeska noema di perdé bo tempoe. pornade.
Korda ‘pa sera. poorta bo bras.
Pakito bo a larga poor a habrier? …
Me a haga d Tun habrier: R, a
e o—
Het is tyd om te schrij"ven, neem uw’ voor beeld. St Hebt ge eene pen, pier en inkt? Ik heb alles noodig heb. Zorg Du ean ` en netjes te schrijven. Pas. op om geene vlak‘ken "op uw schrift ‘te maken. Het zijn geene vlakken, „maar het papier vioeit. Wees ‘zoo goed mij een vel postpapier, lak en vouwels te geven Kan de knecht, Tys brief nièt naar den post brengen, en het port: betalen ? Ge maar vraag hem of hij “geld genoeg by zich heeft Jan, hebt op geld bij u? D heb geen geld genoeg "hä mij. o wel, dan zal ik er u _ nog wat bij geven. Leen het mij maar, morgen zalis u alles te. ruggeven, ` Dat vergeet gy wete eens, schooa het zeer slecht
gehandeld is.
pa
wat tk
toe
Tao ora: di kioii ma bo SE
Bo. den oen. pe dink?
Mi tien toer
Perkoera awoe di shierbi pokopoko č bonito”
Mieri jasno kaci: vlek den bn" akut `
Esainan ao Zo vlek, ma
papeel ta vloei. Haci mi faboor. di- doeng oen vel di posipaPir. lak i ouwels.. Kriaar -no.por hieba es . brief "obt na, post, + pagn soe n Be
Si, ma poentra_ el A tréle) si el tien basta plaka koe el (kon €).
Jan, bo tien. plaka ot?
Mi no tien basta plaka. aki.
Wel, lo mi doena bo ninda dlgoen. TK, o o Fia mi esai noemá, menjan do mi bolbé (doena) bo toer. … Esai bo sa loebida. algoen bés, apesaar koe ta magor mal hasier.
— 108 — 18.
wink is da meid? ik weet het niet, ik geloof, dar 29 in de keuken is. Heb de goedheid ` haar te roepen. 9 Maria, mynheer vraagt Baar ús 05 o Wat belieft» u, myaheer! Maak spoedig vuur aan, én laat den jongen > water en hout halen. Dat heb ik reeds gedaan, en uwe koffy i is gereed. Haast. u, en geef my myne, kleederen:
Moet gy ou reeds, uii
gaan! Ge Ja, men wacht my. Waar zya myne laarzen! ? Die heb ik- gisteren a
‚vond by. den schoen
maker. gebragt.
Geef my dan. myne schoenen maar.
Ly staan aan het. voe teneinde van: het bed.
Wilt gij geen schoon hns:
nengoed aantrekken i ? Ales ligt op den stoel ‘aan het hoofdeneinde ‚van het bed. ` Dat goed. is alles. behalve s schoon, hoor. j Je ;
maar i
ia den koe
kere koe a siiena. Hoch mi Pabor. di jama el (Gamelle
Maru, Sjon ta poentra pa ho. Wablief, Sion Lë
Pega kandela m l larga. moetsja bain owa t paloe. ;
Esai mi à hacr kaba, koffy ta klaar. — Ge
Haci ligeer, A doen 1 mb mi. panja.. Di |
Bo mester bai. -afosi
kabalo :
Si* nan ta warda inie
Oenda mi lers ta?
Ajera nootsji. mia. haeba nan cirka opatan =
Doena mi. anto mi. apt. loe noemd. Nan ta na pia di: ama:
Bo no: ear liempi ? ; Toer koos ta ariba. R tsji na kabees. di. kama.
iesti. pånja
Es panja por ta Jaka. de hieer, ma lient el no ta, tende.
E
— 109 —
Dat dan ik niet helpen, het is de schuld van
de waschvrouw, —
e ij ook een rooden
zijden: zakdoek.
Esai mi no por joeda; ta CN di daka, l
Doena: mi tambè oen lins dC sed kor aal. ie
men Ptn
Mun Zeg? EL heeft
met. dè laatste ten. genheid -allerhande -soorten van lakens
ontvangen. hebt. Ja; mijn Best; om ute dienen r :
Broek, WC jas et: voor een. vest! 2
Ja: maar “die kleur je
; vale my niet:
Waarom niet, het i is toch
-thans de modekleur.
Ch mogelijk ; maar het
Mi iera
Por ta; mata Sege
Tae ane
Sjon! nan a biesa mi, koe bo a ricibi koe laat: ste okasjon, toer soorto TET, S
Si, EE pa sierbi bo.
Larga mi miera algoen pesa: di laken Hollandes. Bo hieer. laken pa oen karson, rok jaso jie?
; Larga r mi miera promeer
kiko. bo tien.
aki, esaki da ai l 101007 i taken femi
Si, ma es “kolo Sei goesta mi:
“Pakuku no, toch ta awoor
koloor- di moda. —
De klaar. | Kiko bo te papia anto” “di es pesa obt? `
moelsjoe na biesta,
— {110 — Zie daar ` de monsters Miera aki monster, di
van al mijne lakens; toer mi laken; skohé zoek zelf uit, wat. u bo mees es koe ta goeshet beste aanstaat. _ ta bo mas. … | Wees zoo, goed, mij dit Haci mi faboor di larga donkerbr uine en zwar- mu miera es brum te eens te laten zien. skoeri PSE, : 2: S e saratan Dan B e a ae Se LR:
Hoe dike verkoopt. ei (Pa) kwantoe bo ta bendéde el van dit zwarte oen bara di es. laken slaken ters es Aga o
Z es gulden vijftig. Seis gulden. Gienkwents.
Kom, kom, dat is veel Holo, ta mja, karas te veel. oe z
Inderdaad. niet, Shet, is No, di berdad, : extra fijn en. deugd- Geni by boa. zaam laken.
Ik zal u vijf gulden voor Lo mi dosia bo cienkoe
devel geven. gulden pa bára.
Het kost mi bi ae Mi mes ta “paga | mas.
iets Toch lo. bo | rga bieder algo! Daar deni) ik u Ee Ja k vervraagd heb, kan ik mij ook niets “laten afdingen. Gr Gij krijgt tach. daarvoor miet wat gi] Së Tep
; Zie da ik zal hets voor oh
Waarlijk, hetis te duur.
Integendeel, heti is: zeer goedkoop. Z
Wel nu dan, snijd er 10
ellen voor mij af.
Hebt gij geen voering en knoopen noodig ?
“Voering. wel, hebt gij die?
Belieft gij zijden of wolden te hebben? . o>
Ik: wL lever taf.
Rozenkleniig | oF lieht. blaauw?
Geef mij Zes el van dat grijze. —
Daar hebt gij ze.
Zie daar- uw geld.
Kom aan, het is tijd om te gaan,
Laat onze paarden za… delen. SE
l en ? Gy moet myn valies ach
oen en..
t adel gespen, Ya
sporen en Bi. D
Di berdad , ‘ta moetsjoe
Kira.
Kontrari, ta masjar barata. S
Bani anto, korta 10 béa pa mi.
Bo no mestér (di) foeroe i botén?
Foeroe: si, bo tiené?
Bo kieer é di seda 6 dj lana
Mihoor mi keer tafe
Koloor di rosa éblaanw helder ?: ;
Doena mi. seis Daa di es grijs. sh
Ata oan
Ata: e pika
a
Si
D. E ; Bam, ta ora di bai. ‘Larga sieja nos kabai, Balainan ta ae aar kaha.
Bo a “liempia 1 mi sapi
toe L skeljer a Dm “panja” N
Bo meter gesp mi vaLies tas di sieja.
Doena- -mi mi ka rbaatsji, „mi spoor i my handschoen. ; En
— 119 =
Hos ver is St Bárbara van hier? 5 Twee en een half: uur.
Welken weg zullen wy
“nemen?
Wy kunnen langs Do
: mingito en Zuurzak ryden.
Ek geloof, dat die weg ` miet te best 18.
Die weg is zeer goed ; “er is geen gevaar, “Hoch.
e dag noch by nacht.
Wanneer wy nu digt by den berg gekomen zyn meeten wy e “alaan f
Taa onze S : op stal zetten en verZOEN en
Morgen ` zeer vroeg ver
trekken wy weder. `
Ik verzoek. ü, ons- m
Kom leuw Sta Barbara Ga For di aky? Dos ora i mei.
Ki kamiena Jo. nos. toema? en
Nes poor passa banda di Doming:to. i Zuurzak.
Mi ta keré, koe es Kamiena no ta moetsjoe “bor:
Es kamiena ta masjar bon “no tien ningoen ~ rleskoe ni di dia, ni
ancotsji. | :
Ora nos jega awoo cirka di seero, mos me _drinta na band
Nos por passa anotsji AK
Larga boeta anto nos
-kabai ma stal i per ` koera pa nan.
Manjan masjar tempran,
__nos ta parti trobé.
gen by tyds te laten a
wekken.
Hoe | ne bedr: Ey. reeds
„muzyk 6 geleerd?
Al meer dan twee jaren.
Kwantoe t mpoe haba bo ta sienja muzyk?
Mas koe dos anja kaba
— 113 —
Gy hebt, voor dezen korten tijd, groote vorderingen gemaakt.
Inderdaad, gy speelt reeds aardig op het klavier. l l
Bespeelt. gy ook nog andere ` mstrumenten (speeltuig)?
Ik doe een weinig aan de viood (vedel); blaasinstrumenten bevallen
„my niet, :
Ik speel alle dagen een _ uurtje, om my te oe-fenen. A < ` Daar doet gy wel aan;
„want de muzyk is een.
der aangenaamste vermaken. En de kunst wordt niet dan door oefening verkregen.
Pa es poko tempóe-ai bo a bai bon tantoe
. adilanti, En
Di berdad, bo ta toka piano basta bon kaba;
Bo ta toka també ctro
instrument ainda ?
Mi sabi (så) viool cen ` poko; instrumentnan
di biëntoe mi no ta _goesta. DEE Toer dia: mi tatoka cen “ora pa sienja mikoerpa.
“Esai bo ta haci bon;
pasobra muzyk ta cen di mas goestoso pasamtempoe. nn
1 hende no ta bai adil Janti, st el mes no ta sienja soe koerpa.
—— D
18.
Goeden dag, Jufvrouw. Uwe dienares; zoo zyt gy eindelyk daar?
Ik heb u met ongeduld
zitten. wachten,
Vergeef my, ik kon
niet eerder komen.
Ga zitten, als 't (het) u belieft …
Hoe is het met uwe moeder ?
e
Goeden dag, Sjon Mosa! Bo. sierbidoor; zoo, bo a jega alafien?. ` Mi a sienta warda bo té pa fada. l Pordona mi, mi no poor a bini mas prestoe. Sienta, si bo ta hieba ` goestoe. TA Kom ta koe bo mama? . 9 WER
`
¥
—114—
Zy is van daag beter
dan gisteren. Daar ben ik bly om,
Gaat de doctor nog over haar?
Reeds meer dan drie maanden; maar het schynt, dat hy haar niet van hare ziekte “genezen kan.
Maar wat ‘scheelt haar dan toch eigenlyk? Jk weer het niet, myn
verstand staat er ygor
E stik 4 Zy ziet er zeer teringachtig uit, S
= Men heeft verschillende
„soorten van tering. Loo als :. Borsttering, _longtering , leverte_ ring, keelteering, rug
steering, buiktering. En daar is dikwyls de
dood het einde. van.
Ach. ja 1 de mensch is .
aan vele kwalen blaotgesteld. EN Zoo lang er er hoop. En tk verzeker u, dat zy, een paar dagen gele‚den, den dood reeds op de lippen had. o Wy willen het beste “hopen. ` :
leven is, : is
Awé el ta mihoor kog ` ajéra, nn ae Esat ta legra mi.
“Docter ta kamna ainda
arieba djé? we Mas koe tres loena kaba; ma parcé koe el no por koeréle di soe enfermidad. :
Ma kiko ta felté anto?
Mi no sabi, mi no ta “komprendé nada di esai. ERED El ta moenstra manera el tien de tering: | Tien bários. soorto di - tering. NA Komo: tering di peetsjoe, di boff, di higra, di: _gargánta, di lomba, di barieka: $ I moetsjoe bës morto ta kabamentoe di esa}, Ai si! -hende ta- exponeer na moetsjoe enfermidad: `
Tantem (koe) tien bieda,
tien speranza. Mi ta sigoera bo, koe doos dia pasaar eltabatien moorto arieba soe kara kabai ` Nos. ta spera es koe ta mihoor,
19..
Myn vriend ! waarom waart gy gisteren niet van onze. party ?
Ik ben ongesteld geweest.
Geef my uwe hand,
Gy zijt nog koortsachtig.
Gisteren had ik eene heete, brandende koorts, en dezen morgen lag ik aan de koude koorts.
Mun broeder heeft ook ~ de alledaagsche koorts. Mot de anderdaagsche en
derderidaagsche koorts, `
kan men soins lang sukkelen.
Ik heb zware hoofdpy n.
Gy moet u laten koppen, aderlaten (ouk laten) of eeng spaansche vlieg laten zetten.
Ek heb reeds meermalen een vometief, (braakmuide) enz. gebruikt.
Hebt gij de pokken en.
de mazelen al gehad? De mazelen wel; maar de pokken niet. Zijt gy ingeënt (gevaceineerd)/ > Reeds in myne jeugd,
Mi amiego, pakiko be no tabata na nos kompania ajera ?
Mi tabata maloe.
Doena mi bo manoe.
Ainda ta manéra bo tien
-© kaïntoera. SCH
Ajera mi tabata kiema
© koe oen kaintoera kajeate, i awé majinta mi tabata droemi koe _kalafrioe. ge
ML boetsje: també tien kaïntoera di toer dia.
Koe kaintoera di oen dia ‘si oen dia no, i di tercera dia, heude por pená largoe.
“Mi tien doloor di kabees
“pisaar. Bo mestér larga kop bo, sangrâ 6 larga boeta ` oen spaansche vlieg.
Mas bés kaba mi a toema oen vomatief, 1 otro koos mas.
Bo a haja broehéra i sarampi kaba?
Sarampi si; ma broe- héra no.
Bo ta geënter ?
Tempoe di mi moetsja — kaba. i
— 116 —
Weet gy wie de mitvinder der vaccinatie is? Eduard Jenner, een engelsch arts, op het einde der vorige eeuw.
Bo sabi: kande ainventa -bakeena ?
Eduard Jenner, oen doe:
ster. inglés, na kaba
l mentoe di di sieglo pah
Joo, buurvrouw; is je. (uw) man thuis (te buis)? "`.
Hy is aan ’t werk in. rde
p “smeder re
Dan zal ik ‘maar even bij hem EE E
Coeden” morg
“baas
“smid, dat e er “hier i
lustig toe.
Ja vriend, men moet
het ijzer “smeden, ters:
wyl het heet is, Zet dezen bout eens eren
in de schroef, en vyl =
EL een. PS, aan.
Myne E is erg “hot: Smeed ` er ` Du op Uw
‘aanbeeld een’ fermen. 4
kon op. : Trek evén den blaasbalg:
en smyt een schop.
Kelen op her vuur.
De moer van die schroef.
-is verlopen. dieg den voorhamer. op. Y.
ep reik my den
Aha! haka. bo mari ta na kas?
EL ta tralia: den winkel di smid
“Anto lo mi. dat oen mo
mento cirka djé. Morgen, baas, ta bai kse Ge aki KAN
si amiego, Mende thestér hatt heroe, ora el ta _ kajente. * Bost es bout aki oen poko: den di schroef, 1 AA oen -poenta na el (né.) oe Mi vyl ta masjar Stomp, Pega awoer arieba bo: aanheeld oen bon kabees na el (né
Hala blaasbalg cen n poke,
a tera oen schop. di
karbon aricba kandéla.
Moer di es “schroef ta "leben Boeta voorhamer oen
banda, i doena mi
moker daar eens aan.
es moker aja oen poko.
Neem de tang en haal Toema tang i saka es
het yzer uit het vuur.
Er is geen water genoeg Den koelbak no
in den koelbak. Zie daar, ik ben er kláar mede.
-heroe for di-kandéla.
tien “basta awa. <
Ata, mi ta klaar koe el (kon é) kaba.
—_—O-—
21.
Frans, loop eens even Frans,
naar Piet Geurkens,
en verzoek hem, van
„dadelijk eens bij mij
te komen. `
“Zoo, ik heb u Taten roepen, om bet dak van mijn huis eens na te zien.
Dat is goed, mija, heer, ik ben tot uw dienst.
Het heeft. met den laat
< sten regen schrikkelijk gelekt.
Geen wonder, dat was me dan ook” een re
gentje.
Er. moet eene belangrijke reparatie plaats hebben.
Dan zal de E daar ook wel aan te pas moeten komen.
Ik aal vandaag alles na
zien, dan kuanen wij „morgen beginnen,
Baas timmerman, „Aha
korre bai cirka
Piet Geurkens, i pidié
di bini oenbés cirka
mi,
baas. karpinteer, mi a Jores jama bo, pa bin miera dak. di mi kas oen poko.
Ta bon, Sjon, mi ta na bo sierbiesji.
El a lek masjar koe es oeltimo awaséro.
E
No ta milager, esai ta
bata també oen awaséro di berdad ` Mestér haci oen. dretsja„mentoe grandi na el, (néi Anta metselaar ae lo renter joeda, acirka.
Lo mi ripará toer Lass -awé anto: manjan nos por ‘koemiensa,
— 118 —
Zeer goed, ik zal - den mesiselaar
laten roepen.,
Het noodige ‘hout, nen. en kalk za. laten bezorgen.
an
ik
Zorg nu alles: goed na
“te zien, goed werk.
te leveren, en laat uw
volk. niet loopen dag:
en smid |
Masjar bon, lo mi larga jama metselaar. i smid anto.
Paloe, koe tien mestér, pannetsje C kalki lo mi _ larga boeska, l
Perkoera awoor di ripar _ toer koos bon, di Lel trega’ bon trabau, i di -no larga bo hendenan `
dieven. kamna por nada. Vader, de -metselaar Papá, metselaar a Test
heeft: de "kalk gebragt.
` Best, mijn kind: „weet ge. wel wat kalk is, en wat men met kalk doet?
Wel zeker, K steenen of schelpen om met wäter en zand
f klei gemeagd, tot ` het metselen gebruikt
te worden. En welk onderscheid is
er dan tusschen ge- 5. onge- —
bluschte en ‘bluschte kalk? =. Gebluschte kalk is reeds met water gelescht,. en “ongeblusehte niet.
kalk.
Bon, mi jioe : bo sabi kiko ta kalki, i kika hende ta haci koe kalki?
Wal sigoer, _piëdra’ 6 bo _ koliesji kimaar, pa metsel kon d, ora. a broehé koe zantoe d a
LT ki diferencia tien anto den -kalki koe ta pagaar L koe no ta pagaar. ó bieboe? ` ,
Kalki pagaar td es hoe a basja awa ariba każ ba, 4 es koe no a basja awa atiba ainda, ta kalki bedoe,
— 119 a
De handlangers kruijen de bouwstoffen aan. Met den troffel schept de metselaar de kalk
uit den kalkbak. `
Met den metselhamer, slaat hij de steenen regt en vast in elkan
der. |
Gebruikt de iaa ook eene nijptang en bal? ijp &
Dat zijn gereedschappen van den timmerman :
de nijptang om spij- —
kers uit het hout te trekken, en de bil om te hakken en te houwen. `
En wie gebruikt vijzel en stamper?
Vraag uw meester eens, wat eene handspaak, een hefboom, eene windas, eene dommekracht en een kaapstander is.
Handlangers ta tresé koos di trabau ariba kruiwagen.
Koe koetsjára metselaar ta saka kalki for di ` soe bakki. WA
Koe soe martien, el ta batti piêdra na nan loegaar i bon seraar den otro.
Metselaar ta oesa també oen nijptang i haatsja ?
Esai ta herment di. karpinteer : „nijptang pe saka klaboe for di pa-. loe, 4 haatsia pa kap.
I kende ta oesa oen vijn
seli manga?
Poentra bo meester kiko ta
gen handspaak, oen hefboom, oen windas, aen d lommekracht -i oen kaapstander.
mans, 1
23.
Mietje, mijn kind, kom Mietje, mi fioe, bini. ven eens even hier, “ratoe aki. Ja, beste moeder, ikkom Si mi bon mama, mi ta
dadelijk. ` De waschvrouw heeft de wasch thuis gebragt.
bini oen. bés: ~ Labadéra a tresé panja liempt na kas,
_— 120 —
Voor dat ge het gòedi in het kastje legt, moet alles worden nagezien.
Zie hier dezen “zakdoek
moet ge nog zoomen.
“En dit paar hemden vän n
vader verstellen. Ik heb nog een paar
kousen en sokken aan
te breijen.
Bewaar die, breinaald, ~ uw naaldenkoker, vin
ga en uwe rijg-
pen in het Raas;
Steek deze spelden op
uw naaikussen. `
Hoe dikwijls heb ik u gezegd : eene plaats -voor elk ding, en elk ding op zijne plaats.
Deze twee beddelakens
zijn in het midden af
gesleten, die moeten omgezet worden, het buitenste (naar) binnen.
-Uwe kousen moet gij goed stoppen.
“Dat wint alweder een stuivertje uit, en een stuiver bespaard is een stuiver gewonnen.
Koe ` esai
Promeer bo boeta panja den kasjt, toer koos mestér ta riparar.
Miera, es linsoe di sakoe aki, bo mestér zome
_aïndu, |.
I dretsja es dos kamiesa aki di bo tata.
Mi tien ainda oen paar. di meeja largoe ù korti‚koe pa brei pia nobo na nan. |
Warda es angoeha di brei, bo kokertje: di angoeha, vingerhoed i: bo penne-tje di pasa sienta; den doosje di kosé.
Hienka e pas i angoehanan okt ariba to
koesientsje. gi Kwantoe bes mi a bie~ sae bo : oen loegaar
pa kada’ koos, i kada ` kods na soe loegaar
Es doos “laken di kama
ta gastaar kaba na meimei: mestér biera nan, es koe ta pa poar. © pa den. l :
Bo mestér stop bo meeja
bon. S nos ta gang trobé oen poko, toen plaka gespaar ta- oen plaka gandar.
13] = 24.
Om het geluid der dieren uit te drukken, - gebruikt. men in het _ hollandsch ` versehillende woorden b. v.:
Het paard hinnikt. “De ezel balkt.
De hond blaft.
‚De muis piept.
De os, de koe loeit. Her ‘schaap , de get ` blaat, bleet.
| De kat maauwt. ` Het varken Kaar E De kikvorsch kwakt. De leeuw brult beer bromt. „wolf huilt. l vos jankt. tijger grimt. slang sist. + vogels zingen.
haan ‘kraait.
duif kirt. `
hen kakelt.
eend, de gans kwakt: paauw schreeuwt. ` uil krast.
T
Pa doena di- konocé boos -di animal, hende ta 0050 diferente palabra por exempel:
Kabat ta grieta:
Boeriekoe ta grieta} Kaisjoor mn
Raton isin
Boeë, bákd sn boe:
Karneer , kabrietoe ta grieta. bè:
Poesji ta grieta miaauwi Poorko ta groenja. S Dori ta kanta
Leeuw (lion) tä brulle; Beer (oso) ta groenjas °. Wolf (lobo) ta. jora: x Vos E ek Tiger ta rabid.
Kolébra ta soepla. Péranan ta kanta;
Gat eoa Palomba o »Galienja nu weeboe Patoe, gans ta- grieta. — Paauwies ta grieta. — Para-brocha ta grieta;
D cx
. De vogels vliegen door de lucht.
` De visschen zwemmen in het water.
De beesten loopen en grazen in de weide. Als men de beesten
drenkt, dan drinken ze.
De slangen kruipen langs
den grond.
De zwaar. bevrachte, snel zeilende schepen steken in zee.
De wind blaast in de zeilen- en huilt door de lucht.
Men rijdt te paard, op een’ ezel, en gaat te voet `
Hij wandelt op zijn gemak, hij gaat langzaam, stapt goed door, hij loopt hard.
Dä rijdt zyn paard bekaf..
De eenden zwemmen ap het water, en duiken naar den grand. `
. Eene plank drijft op het water; maar een steen zinkt. l
De donder weergalmt
_ van het gebergte.
Het tegen vaste ligcha
Páranan ta boela na lária. …
Pieskaar ta landa den dawa.
Beestianan ta kamna i ta komé den wei.
Ora ta doena beestia awa; nan ta bebé. `
Kolébra ta lastra na teera:
Nabioe bon kargaar, koe ta kamná doeroe; ia. bai lamar. ` l
Biëntoe ta soepla den béla 4 ta borota na laras
Hende td. bai na kabar} ariba boeriekoe è ta kamna koe pia.
El ta kuijer na soe ses stégo, el ta kamna pokopoko, el ta bai oem bon pasoe, el ta koert doeroe, :
EL ta manda soe kabar, té é no por mas.
Pátoe ta landa ariba awa, 4 ta samboeja abau.
Uen tabla ta drief ariba awa; ma oen prédre ta zink. ;
Donder ta soná trobé di seeronan.
Sonamentoe, koe ta balbé
foor
— 123 —
men terug gekaatste geluid, noemt men: echo. l De zon schijnt door het venster op de tafel. Het licht valt door het dakvenster op den zolder. - : Het licht breekt aan. Gij staat u zelven in het hicht. Zij staan my in het licht. Ga mij wt het licht. Er kwam een verschrik“kelijk onweer op. „Duisternis. bedekte de ‘aarde. De bergen daverden en de zee loeide.
——0—
26.
te
Zoo vriend Jan, zyt ge ‘daar? ` St
Ga je meê buiten de “poort? ik ga myn’
vlieger oplaten.
Heb je niet een stuk touw, dan zullen wy het aan het myne
_knoopen; dan gaat hy nog veel hooger. —
. Maar je moet een dot aan zyn’ staart bin
_ den, anders gaat hy kopjebuitelen.
sona kontra oen kos: nos ta jama : echo.
Solo ta bini pa bentana ariba mesa. i
Loes ta kaï pa bentana di dak ariba zolder.
Di dia ta koemiensa abri. Bo mees ta kieta bo loes,
Nan ta kieta mi loes. Kieta foor di mi loes. Tabata - lamanta: oentempoe terribel. Skoeridad ‘tabata tapa teera. De Seeronan tabata sagoedi, ilamaar tabata borota.
Zoo, amigo Jan, bo tai?
Bo ta bai koe mi foor di poorta? mi ta bai : hiesa mi vlieg.
Bo no tien oen pieda kaboeja, .anto lo nos konopé cirka esdi mi ` -anto el ta soebi moet
sjoe mas haltoe.
Ma bo mestér ‘poné oen bondeltje na soe ráboe, sino el ta tiera kabisá,
— 194 —
ik wil liever wat gaan
hoepelen.
Maar het is nu geen hoepeltyd.
Dan zullen wy gaan
tollen.
Hebt ge een dryf- of een priktol ? j Ik heb beiden; maar geen
zweep.
Hoort eens, jongens, mag ik meê doen?
Gy niet, gij zijt vandaag niet in de school Se weest.
Verwissel uwen tol met een koek,
Wil je met mij knikkeren? ik heb. mooije
knikkers.
Kom aan, hier hebben
wij eene goede knikkerbaan.
Ik zal u maar. dadelijk
“van de baan knikkeren. By
‘Holo, je. moet van meet
‘aan beginnen.
De jongens van. onzen buurman waren aan het koten.
Waar worden de horn van gemaakt ? `
O, wat vraag je toch, een koot is een beentje uit den hiel van
Mi kieer bai hoenga
hoepel mihoor. 7
Ma awoor no ta tempoe di hoepel.
Anto lo;nos bai hoenga “trom.
Bo tien oen trom di soeta’ 6 oen trom di poei? Mi tien toer dos; ma oen swiep mi no tien. Tendé, moetsjanan, mi
poor hoenga hoentoe ? Abé no, bo no tabata awé na skool. …—
Troka bo trom. pa oen boekt.
Bo kieer hoenga maller koe mi? mi tien boenieta malber. i
Bam, aki nos tien oen -bon doegaar di hoenga. malher. :
Lo mi blok bo. cen bes foor di bo loegaar. ;
Holo, bo ‘mestér. koemlensa na. méta.
Es moetsianan di
bistenja "tabata hoenga.
koe: koot: gee
Di kiko hende ta traha koop? i
O, kiko bo ta poentra ‘toch, oen koot ta oen weesoe foor di hieltsje
— 125 —
„een varken of eene koe.
En een bikkel, waarmede de meisjes -bik
di poorko 6 hika:
I oen piespies koe moetsja mocheernan tabik
kelen, is een beentje kel. kon é, ta oen
uit de poten der scha- weesoe: foor. di pia di ` pen. karneer.
pom (en l > 27. E
Spelen. op zijn tijd, is Hoenga, na ora, ta bon:
goed; maar geen ru- “ma no pleita.
zie geben,
Kinderen moeten om geen koot of knikkeren. vechten.
De schoolkinderen speelden blindemannetje.
| Met toegehondene oogen,
meiden zij iemand, het gezelschap gr GE i
Ik hou meer yan krijgertje spelen. dat geloof ik, dan kunt ge altijd ‘maar » by honk. blijven. Jongen neen, „wel ferm van honk: Kegelen en kolven zijn mooije spellen, maar niet voor kinderen. Wij zullen hier “een -hinkbaan maken, en dan gaan hinken.
Ja,
ik doop.
Moetsja no mestér brienga pa oen koot ó oen malber.
Moetsjanan di skool. tabata hoenga blindemannetje.
(Kee) woowo maraar, nan mestér a kohé cen. di partieda.
Mi ta goesta mihadi di hoenga. káper. `
Si, es mi ta keré, Janto bo poor Reka: semper den honk noema.
O no, mi ta sali wel di berdad foor di honk.
Kegel 1 kolf ta boenieta wéga; ma no pa moet- A sja.
Lo nos marka aki oen kros, i santo nos ta ba stoot piëdra aden,
Neen, wij zullen kaatsen en paletten.
Nu pas op, die kaatst moet den bal verwachten.
Des avonds te huis kan
men op het dambord,
uilen- of ganzenbord.
spelen, kaart of do‚ mino spelen, schaken of kienen.
No, lo nos hoenga piloti i rei di ploema. Awoor, kwidau, es ki ta tiera. bala mestér war“dé atrobé. l Anootsji na kas hende oor hoenga dam, uiae. ganzenbord, Karta 0 dominó, scha ó lota... ;
— 0 — :
28.
Wy willen nu eens over de vier jaargetijden spreken.
De aankomst der Lente verschaft nieuwe genoegens; de boomen beginnen weder uit te botten, en de aarde tooit zich met bloemen.
De Zomer is de warmste tijd des jaars; de velden, akkers en hoven zijù met ontelbare vruchten bedekt.
De Herfst is de gewone tijd der inoogsting van „vruchten ; alles begint te veranderen, de bladeren - der boomen vallen af, de bloemen verdwynen en ` het schoone, groene gras ‘is dor en geel.
Bam papia awoor ariba kwater sesoen di anja.
Binimentoe di Lente ta doena pleisier nobo; paloenan ta koeminsa saka jeerba atrobé, i teera ta pintaar koe blommetje. `
Zomer ta di mas kajente tempoe di anja; koenoekoe i hoffi ta jenaar koe moetsjisimo froeta. ` E
Herfst ta tempoe koestoemaar di kohé froeta; toer koos ta koemiensa troka, jeerba di paloe toer ta kai, blommetsje ta disparecé, i jeerba asiena boenieta berde, ta sekoe i geel,
— 127 —
Van de vier Se den des Di es kwater sesoen di jaars, is de Winter het anja, Winter ta di mas ` koudste; velden en _frwe; mond i kamiens wegen zyn metsneeuw. ` fo tapdar koe sneeuw, E ` en het water “tawa la doeroe gevro
heel V BOM Ma Jan, Ae mi ik ta
‘gezien, Bo no a Ge hook dat alag vet, z00- koe. sebo d ertir. ta biera dra he n „wordt, "doe :
C on Lina “koe Gs dat’ h ys smelt, dan … dierti, anto hos tajoma. men dit: dooi- 690 7
En wat is hagelen en r aE d -o i sneeuwen?” ven Ñ. ` = Ha, L Meerv. nne Hagel Sa ta ) zyn. bevrozene goeta di awaséro koe a T regendruppels ‚die, vriezen, i koe ta kai aals ronde kes. op riba teera modi pieda oe aarde SCH n. ` pieda :
Luoltdampen. koe ta bevriezen i koe la kai barak Y Sec ‘ariba teera; blankoe GEN itdan é < modi vlokki. 7 katoena
m hende ta jama. sneeuw.
pets di printje : Péloenan ta
ae 2 D E “de GER: wa: `
ten vol rijp, wat: is edat?
“Dat wil zeggen, ast de _daauwdroppels op de
boomen bevrozen wa
ren en dat noemt. os emen v “rypen. ; Nevel en mist rch wa
“terachtige door dekou- |
“de verdikte dampen , die de
… duister maken. “daar de onpersoonlijk
SE sete woolen: hevelen. =
en MER V a
: gaur gy “Hollandsch > Ak spreek het genoeg om ~ my te doen verstaan. schep moed, ey zult zeer:
` goed leeren, indien ge <u maar wat moeite g
wilt geven. `
Zorg niet aandacht te. lezen en het gelezene |
geheugen Co Te prenten. ` : Merk wel op, “dat. het e zelfde woord der Curacaosche taal in het
~~ Hollandsch verschillend wo a taald, b, We
benedenlucht `
Curacao dikwyls 7
en Ee GG
iania koe” TUD, fa esah 7 T Es Kiger biesa, : drup ` pel di dauw: a Seine. zen ariba ` paloenan ; L test hende: la rauen. = oe Nevel i mist ta. hoema
di. awa, koe frioe "Ze = haci biera dieki, 4 koe ta haci aire di
X persoonlijke werkwoor- Si den ES i e
pe, ta papia. + Holandés? Mi ia papia bastante pa
„Koerusji, lo bo sienja mas sjaar bon, si bo kieer
e ue Z trabau
sjon, 4 di tené bon na “bo sinker es koe w, 4 ba
Ripara ` "bon, hoe mees palabra ` di linga di
1007. bint na :
barios’ hifikasjon
` hollandes ; idi oen na OO. Pe e
5 Beets zich te kortzi gedaan. „Hij
moord.
b „Hij. heeft een. schaap ge
Slagt
‚De schapen Scheren.
… Zijn baard scheren.
“ Gekscheren. ch „Scheer u (pak) je we Brood baker T SR Een’ hoed. maken.
In. den tuin werken
Koffij zetten.
Glas blazen. SEN
j „Een huis bouwen.’ T
Bier, azijn brouwen. hat
-Wija persen. <
Zich aankleeden.
Zijn hoed opzetten.
„Zijne laarzen, rok enz.
<> aantrekken.
Rouw: dragen.
Water drinken.
‘Soep eten. `
Ik zit op de bank.
Er zit eene duif op de kerk.
Ik ben van daag jarig.
„men! 7
heeft. iemand ver,
El a mata oen hen
Ela mata soe-koerpa `
Ela mata. oen Mrr 4
Pela A Kieta; (soe) barba: Boefoná di hende.
Bui di bo; passa. bui: i
` Troha. pam.
E Trahu. oen sombré. “Op den winkel werken;
Traha- na. winkel. Traka. den koenoekoei ,
Sa Traka kart. `
Traha glas.
Traha oen kas. ` . Traha serbees, bindger:
Traha bienja,
-Biest d mes. E
Biest? soe sombré
Biesti soe ders, Tok. org koos. `
Biesti rouw.
Bebé awa.
c Bebe soppi: ; Mi ta sienta ariba banki. S
Oen polómba ta pora a riba misa. ` Mi la ha i anja awe.
—o—
Wat noemt men in de Kiko. _ Spraakkunst Homony
nos ta. ja jama deg -Spraakkunst Homony>. men? DR
‚Woorden, die voor twee r verschillende . denkbeelden ` gebruikt G. worden, h v. se : “Pa: kohé pieskaar =
geheel
‘Aas. Achten.
Afleggen.
Als.
Anker. E
A rm.
Baar.” | Bal. Bank.
Been. Beet. Bekomen.
G Blegen:
Das, Draf. … Prijven, Dumi Eer. Dn Enkel. ` Geregt. ` Graauw. ast. Hel. ` Hof, Hoop. Kamp.
Kaba; toer. “Koes; “komo. 4 Anker di: barkoe;
-Brassa ; We Panja di lána; drentamentoe di lamar
A ardementoe : Haja;
; Dasji;
Kos di Rei; hoffi
Hoopi; speranza. SH E
180 —
Ta es polabra, ` ta coesa pa d | henter amente: dific rente di otro: pe. Se oen karta den w Baloewé ` kordu, respecta. ` | Kieta, poné aban; hadi (Soe kamiena.
oen heot pa tene moeralja ; baril di bienia, di binage. poober.
den teerd:
Gen golf ; koos di kar ga kon: ariba. -Oen balla ; me
oen baliamentoe, Banki; haltoera, ee lamaar ;
d poné plaka. > Pias “Weêsoe.
Je o
wortel.
“bini bi pokoe vor ied Tapa ; jama raad hoentoe ; pont plota. … afoor.… ` one
oen animal. Kumnamentoe; katsjikátsjis
Hear ariba awa: haci kámna 6 manda; “Dede grand;
héroe di: Poea
Hoor ; mas promeer. : Di pia; sool. Hoestiesji; oen d otro hominda
„Hende di-kaja; grijs di koloor. Poeraar ;
biên prestoe. Fiërno; klaar koe ta ‘soná den or ore
a ende pieda t teera,
Kapel.
Kappen.
Keur. Klaar.
Klinker.
Knap. Kool Kop.
` Kroost. Kruid. Kussen.
‘Kuur. Kwast. — Laken. >
Lam. Lom 4 E F Maal.
+» Maat, | Mat. Mit. Min.
Morgen.
Maud Nagel. Net. Palm.
Pand: `
Party. Pas.,
Patroon.
Pink.. Rank, Rass
— 181 —
Barboeletie; oen kapel (misa tsjikitoe.} Korta ; dretsja soe. kabei.
‘Skohementoe : stampel.
Helder; dretsjaar.
Qen: letier ; oen piëdra. trahaar: Sonamentoe ; bn koe ta pas bon;
Karbon; kélo.
Kabees; miedier ; oen koppi. | Jioenan ; jeerba. bérde ariba awa. Potber; berdoera ` specerij.
‘Zoentsje; koesientsje. „Manja; koeramentoe.. — Oem: kwasji; oen mitaar loko.”
Laker ; biesa koe oen koos ne ta bon Gen lammetsje ; sien-foorsa. A
-Panja bjeeuw ; bobo. ‘Loods di barkoe ; kas de tabla.
Komementoe;, bés.
Aompanjero ;. midier. `
Kunsaar ; koe. no ta lombra. Bietsje; "monton di jeerba, séko. Minnetsje: MENOS. Eo ata Manjan ; manita; pieda teera, Boka di ‘bestia: slof; oen moela:
…Hoenja.;- kiaboe: ` ` Reeda; lempi; bon. hacier. o Palmiet; parti di mange; den diés
` pårti- di oen: hira.
Es koe hende ta doena pa fia plaka ariba ; slip di rok. l
Parti ;. partieda ; kompania.
Pasoe : a en di sosodé:
Defendedoor; exempel.
Dede tsjikitoe ` baka moza, ` `
Rama di wijndrurf; delegaar.
Soorte o kásta; digeer. `
— 132 -—
„Manera di. kanta ;
sabier.
oen hwarto
Reis; Biage; bés: Riem. Rema; kweroe di marra; dra paki. en d papêél. ` Schaar. Skertsje; oen tantisino di hende. Schel. Koe ta sona doeroe; ‘oen, klokkt. Schoft. Skouder ; hende ‘broetoe ; di dia. eae Schoon. Boenieta; Liempt; apesaar koe... Slag. Dalmentoe ; soorto. Sliten... Bende; gasta. Teren, Hoenta koe teer; gasta: _Teekenen. Fierma; teeken. "Toon. “Sonamentoe ; dédé di pia. Traan. Manteka di ‘pieskaar ; dwa de wows. Uiterlijk. ` ` Afoor; di oeltimo. ‘ Uitleggen. Haci mas hantsjoe; splieka. Uitrusten.. <“ Sosega ; dretsja: MT Uitvallen. Sali bon 0 maloe; kai afoor. < Uitvoeren. Haci; hieba afoor. l Vaak. “Soonjo; moetsjoe bés. Varken. ‘Poorko ;.. basora.. Vast. Doer oe: toer eg tempoe. | Verdragen. Wanta; hieba di oen toeg guar no olro, o- Vergeven. Pordond; wenend. ` Vermaken. Passa pleizier ; haci na otro manera. Verschieten. Fia; troka koloor ; ; gasta koe (erg. Vertrek. Partimentoe ; kamer. > ip Vorderen. » Avansa ` piedi. v Vorst. Prins; “frioe doeroe; kabees di dak. Waar. Oenda? bên ; berdad. l Waard. Baal; donjo di taberna o posoda. Want. Pe sobra; ‘handschoen. Week. Semaan ; móli. Weer. -Di nobò ; tempoe. Weg. Kamiena; perdier.
F Bleeken.
Ke C T T
“Winkel. Loegaan di traha; hade di hons | Zacht. ` Moli;. poko-poko; ketoe. `."
Zeer. _ Doloor, masjaar. 6 moetsjoe
Zijde. „Kanto; séda.
Zoo: St ta koos; dies manéra.
Zucht. Soespiro ; inklinasjon.
En wat zyn Paronymen?
Dat "en. gelijkduidende Dn „woorden ; „maar met verschillende: spelling.
jen Die, “welke met de
zacht- ‘lange of scherp=: reschre=
= lange e of o "Yen worden. bv.
Bierg blankoe.
Geen. i: _ningoen. Ss _Genooten. koe tien parti en ark aa EE, l Heelen. sana. — Hoopen. monton- -nan. ` Hooren. fend,
Koolen. kala.
Kooper. ngr adoor. Kweeken. kria.
Nooten. (di kanta) Rooven. horta. © >o Slooten. awa, tsjikitoe. Sloven. ` traha doeroe. Steenen. piëdra-nan. Weeken. ` biera mohi...” “Weenen... jord: es
‘Weezen.
Bleken `
“Gene.
wérfano mmm,
T kto ta. balas
Palabra. ; papiaar mes m „néra, ma shierd otro ec
1°. “Esnan, koe ‘nos dn skierbi koe e of o lar- `
„goe 0 kortiekoe. r R
(Di blijken) Hesdin Genoten. (di genieten)
Helen. dn ` Bopen. “spera. Horen. `" Gage Kolen: karbon. Koper. _ koper. ‘Kweken. (kwaken. y Noten. ` #eeije. an ` <o Roven. kaska (dih heri“Sloten; jabi-nan. “Slove ` voorschoot nan. < Stenen. keha. Se „Weken. _semaan-nan., Wenen. oen. stad. — Wezen.
te, eist encia;
den
b. v.
Berijden. soebi kabat ete:
Bh U.
Lijden. “Mij. “Mut. Nijgen. Pipi. Rij. Rijk. Rijn. ` Rijs: Ryzen. Schrijen. Stijl.
vijl
Br. Gelijkduidende woor
met 0
—~ 184 — Ze, Gelijkduidende woor
en. ei
kententoe. oen papa diki. _soebimentoe, el. gen rioe, 2. mark a.
| soefrt,
Mt.
monton:
hact mantenja, Zeciaiog. kareeda. “rlekoe,
rice. En Odra. ` ` “Lamanta.
stap over.
manera di skier
(bi: ga- vijia. —
o Palabra koe tien mes
pronunciacion ;
MA
skierbier koe ij 6 e
E GE
den, die van den zelfden ` wortel at. stammen. woes Drinken. bebé. Luggen, droemi,
P- E,
Bereiden. dretsja.
Blei. peskaar. Brei. brei (meéja.) Gereh erment. Hei. teera sékoe, Ei., webae. `
Eik, > paloe. Leiden. hieba,oenstad Mei. ` loena.
Meid. kriar moeheer Neigen. . kologa pa... Dol waterpeil. Rei. kantadoornan Reik.. boeska di jega Rein. lempi: ; Reis. biage. Reizen. biagd. Schreijen. jora. Steil. largoe aria, Veil. , di. bende.
H
3e, Palabra. koe ta sona
mes koos,
saliendo di.
mes palabra.
7
Drenken. doena ai bebé.
Leggen. E
| l — 135 —
~-Knijpen. : hinipi. < Knippen. Aorta: konnen poor. — Kennen. "sabi. Ruiken. kolé: Rieken. doena Aoloor ` E dk? SS does, Schulen, skondé.. >. Scholen. bizi cirka d nO Se SE ee EM Slijpen. -moela, ` ` Slepen. | lastra. © Vallen. kais “on Vellen. Soemba, Varen: …-nabega. — Voeren. Aeba.
Verbreiden plama: ` ` Verbreeden hantsja. ` „Zitten. stead. S Zetten. gan E
H E | fe, Celijkduidende woor: Palabra. De ta ‘ake den ` met verwant- 7 ` mes, koos. koe diferente
F, ` schapte medeklinkers. Js medeklinker. —
"Bed. < kamas ` — ` Bet, moeka. hoe Pete EE “panja mocha, „Boud. … sien miedo. _ Bout. dd Aeeroe: pia HEALT oy karne hasaar.. "ioo, * bottel, 2 Viool. instrument pa GE i “Loka; oen floor. 7 ti "pe Gemoet bini kontra. gos grade -a Graat. weeso di piesk T d.. doeroe. _ Hart. koerason. T Pr = Kout. kombersasjo Ge rab. angrêm, Krap. ong o mo0oe. Loot. takki di phe, ` mande largaar. Milt. dt koerpa. ` peso. ‚Port. pontje. ` Ronsego, raad. Raat. raat di heinig, Rabe djaka, `
Schuh, ` shine: ot _Schup. om te scheppen Speld. ` fenéta. Spelt. ` oez- soorto de triego. Tob.” tébo. Top. ` poenta di ariba: . Niet. kwater. ` Hier. koe animo. o Wand. wmoeralje. ` Want. pasobra. „Wed, Loegaar di banja Wet, lei. ` EN Zier., poko ` ` Sier. boenitésa, z Ee eee Be, Gelijkduidende’s woor- 5°, Palabra koe ta sona ` den met veranderde . mes manera, ma koe apa | boy. . poor ta papiaar na otro a modo. p: e. me i Blik (lek) blieki. Blik miramentoe, mis rada, Bos: (bus) antaù ` "— Da. " bosjd. Jok. (juk) joeka. ` Jok.: Bodoni i mentiras = Klap. (klep) paloe pa bati Klap. daalmeentoe : | aribaotro. , (Alap.) Lis. (lus) boerahoe di Lisch: jeerba den awa, Eë botón. Kg ie Mist. ` (mest) ` Mist. hoema. Pik. (pek) di sapateer, Pik. odio. Rat. (rot) djaka. Rot. ` poetri. Schel: (schil) kaska.. |: ` ` Schel. -sona doergg. Schop. (schup) om fe Schop. schop (koe pia) ; scheppen. Star. (ster) sfreja. Star. (den wówo) ` Vlak. oy loegar habrê Vlak, parewwo.
— 137 —
6°, Gelijkluidenide woor- 6°. Palabra koe ta zona,
den met verschillende ` mes koos, ma koe di- ` uitgangen : ferente kabamentoe. As © di karésji. © | Asch... sjiniesi. Beurs. > sdkoe di plaka. Beursch. molli. Bos. Dost maraar, ` Bosch. ` mondi di goloe: Have. bién. -= Haven. kaaf (pa bar-> koe) Las, di lezen, — Lasch. oen pieda pos ge : neer. den... Orde. orde. ` Order. ` mandamentoe. Rede.” konosementoe, Reden. ` kausa, motibo: Rijs. bara. _ Rijst. aroos, Tas. montên. Tasch. sakoe. Trots. `" soberbia.: =- Trotsch. " soberbe. Vers. ` geg riempi. Versch. freskoe. Was. di traha béla: Wasch. panja di labas Wis. sigoer. < Wisch. panja di liema ET E pias o Zege. victoria, ganas. Zegen. :bendisjoni CH mentoe, Lo
Hierbij kan men nog Cirka esaki-nan nos poor „voegen eenige woor- | boeta ainda algoen pas. ~ den, die met g.of ch ` labra, koe ta skierbier geschreven worden,en ` koe g 6 ch, i koc tien daardoor eene andere _ diferente nifikasjon. ` beteekenis krijgen. by, ` pe ) é
— „Digt. seraar. ` Dicht, ` rijm. Dog, __katsjoor. Doch. «mai Egel. stekelvarken, Echel, ` Oloedzwigers
Lar 2. ` Ki
— 183 — .
weggelaten :
Te paard rijden.
Te water en te land reizen. Naar huis, gaan.
In slaap vallen.
Langs strand gaan. Bij nacht en dag.
Tets uit geben, doen.
1
i naar bed
Genoegen nemen. Water en bloed zweeten. ‘Adem halen. Menschen van verdiensten: ` ` ste Fortuin maken.
Gelag. gastoe den oer Gelach. harimentoe. posada. dë ) Geslagt. mataar. Geslacht. man: vrouw : onz. Ligt. ` ligeer. Licht. Joes, Nog. ainda. Noch. ni. Slagten. mata. Slachten. parcé otro. Wigt. peso. Wicht. wmoetsja tsjil kitoe. —-0 — “Zie hier ‘nu nog eenige Miera awoor aki ainda spreekwijzen, waarin algoen manéra di papia het lidwoord wordt sien lidwoord:
Soebi kabai.
Biagá pa teera i pa lamaar.
Bai has, bar oe) kama.
Kohé sonjo.
Kamma kantoe di Jamaar
Anotsji i di dia.
Haci- oen koos pa E toember. <
- Hieba- goestoe.
Soda awa 1 sanger. Hala roséa. Hende di merito.
Haci fortoena. |
— 139 —
Gevaar loopen. Reden geven. Wraak oefenen. Naar reden hooren. Raad geven.
_Scherts verstaan. Orde stellen.
Raad vragen. ` Afscheid nemen. Antwoord geven.
Geloof slaan. 7 Vrouw ‘en kinderen vers.
laten. …
Moed houden. Voornemens zijn. Twist zoeken. Vergiffenis vragen. Plaats maken. ~ Schipbreuk lijden. Indruk maken.
. Temand hulde betonen.
Gekend geven.
Gekoot geven. Verlof geven.
Korré rieskoe..
doena rason d motiboe, toema vingansa. | skoetsja razon.
doena konségo.
wanta boefonumentoes — poné orde. > poentra konségo.
toema despedida.
doena respondi.
keré.
bandona moeheer t Ae
tine hoerasji. tien intensjon. boeska pleitoe.
_piedì pordon.
doena loegaar. . kiebra hoe barkoe. l haci inpresjon.
doena na. oo kende:
doena akagiin. skoetsja. . doena permisjon.
Bankroet spelen. Temand eer bewijzen. Kennis maken.
— 140 —
Haca bankroet. >
‘doena honoor na hende.
aci konosier.
33.
Zie hier, ten slotte, nu nog eenige spreek wijzen, die men niet let` terlijk kan vertalen :
Het is verlorene moeite. Iemand in de vallen. Handgemeen worden. Hij haalt zich moeijelijkheden op den hals.
Mijns bedunkens. “Ben einde aan de zaak maken.
In weerwil van hem. Dat is zonder: kop of staart. Hij heeft S m het hoofd. Elendig op zijn’ staan kijken. ` Jan en alle man. 'Ik verveel mij dodelijk.
neus
reden
Miera aki awoor ainda, “pa kaba, algoen manéra dt papia, koe nos no poor vertalen palabra pa palabra : l
Ta trabau perdier.
Korta pälábra di hende.
e R
El ta boeska trabau ariba soe garganta 6 pa soe hoerpa.
Au mi kordamentoe.
Kaba kwinta.
Sin ki el eer Esai no tien kabees m ia.
-El tien laranja den kar
bees. Para miera modi wantomba,
oen
Toer moendoe..
Mi ta. fadaar hoe mi poor, moert,
— JA] e
av an stukje tot beetje.
Hals over kop in zijn _ … verderf loopen.
` Temand een’ leelijken _ trek spelen. Voet bij stuk houden.
duim. Zich van kant maken. ` Dit heeft zijn’ dood te … weeg gebragt. Hij spreekt in het wild.
„men:
ben oo Het: regent dat het giet!
a “bouwen.
Zich alles laten welgevallen.
GEN is mij te geleerd.
Een verbruid leven maken.
Hij staat daar als een
lantaarnpaal. slk ge, Si bijna vers slapen. „ene. taal radbraken. 1
In de hersen, „Bopgist
VA jn. 7
Hij weet het op zijn
Van eene ziekte opko
Haar op de tanden. heb
Kasteelen in de lucht,
Splikaar na plaka Get, kitoe: `
“Kai poeraar, sin korda,
den soe disgracia.. Hoenga ‘hende: oen mahoos pégoe.
Keda koe: soe palabra.
El sabi es na soe deag tsjikitoe. Mata sóe Ederna. `
Lisa a kausa soe. bieda;
El ta papia na ës,
Lamanta di oen maloe.
Tien kabei na djente...
Ta jòbé koe ta drama,
“Boela koe hila di man:
téka. l
Fieka kontentoe koe toer o koosi
Usai ta poko hallot pa
D i.
Haci oen boréto di otro.
moendoe.
El ta para ai manera
oen pieda paloe, £ alta Ges mi a perdé
B engt an By slot van rekening. Na fien di kwinta:
Over alles vallen. ` kritika toèr koos,
Voor iemand in de bogte joeda hende: springen.
Met de kippen op stok dae droemt ora sólo ta gaan, | drenta.
Te kust en te keur gaan. .skohé komo kende hieer:
H
eege? 7 + - j i ` D nori ad san aes ia r 0 GER